, धर्म-संस्कृति

धर्म-संस्कृति

  • प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा गरियो दीप प्रज्वलन

    प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा गरियो दीप प्रज्वलन

    काठमाडौँ, बैशाख २५ । प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास बालुवाटारमा दीप प्रज्वलन गरिएको छ । प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाले सामाजिक संजालमार्फत बालुवाटारमा दीप प्रज्वलन गरिएको जानकारी दिएका छन् । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले पनि आज बेलुका ७ बजे विश्व शान्ति, अहिंसा र मानव कल्याणकाे निम्ति घरघरमा दीप प्रज्वलन गर्न आग्रह गरेका थिए । नेपाल सरकारले आज […]

  • घाटु नाच

    वैशाख शुक्ल पूर्णिमा र घाटु नृत्य नाटिका

    वास्तवमा घाटु वसन्त ऋतुमा गाइने एउटा राग हो । नेवारहरुको दाफा भजनमा पनि वसन्त ऋतु अर्थात् चैत-वैशाखमा घाटु गाउने चलन छ । बङ्गालका बोटेहरुले पनि वसन्त ऋतुमा घाटु गाउँदै डुङ्गा खियाएर रमाइलो गर्छन् भन्ने सुनेको छु । अहिले यहाँ चर्चा गर्न लागिएको घाटु चाहिँ गण्डकी प्रदेशका गुरुङ, मगर, दरैँ, कुमाल र थारु समुदायमा प्रचलित नृत्य […]

  • Ubhauli1

    उँभौली पर्व र यसको धार्मिक महत्व

    काठमाडौँ, २५ वैशाख । प्रत्येक वर्ष किराँत राई समुदायले मनाउने उँभौली पर्व आज देशभर भूमेस्थानमा पूजा आराधना गरी मनाइँदै छ । बाली लगाउनुअघि गाउँगाउँमा रहेका भूमेस्थानमा राम्रोसँग काम होस् भनी प्रकृतिको पूजा आराधना गरिने परम्परा रहेको यस विषयमा अनुसन्धान गरिरहनुभएका कीर्तिकुमार दूमी राईले राससलाई जानकारी दिनुभयो । गर्मी बढ्ने भएकाले यो समुदायका मानिस बेँसीबाट लेकतिर […]

  • बुद्ध जयन्ती

    आज बुद्ध जयन्ती, घरमै दीप प्रज्वलन गर्दै मनाइदै

    काठमाडौँ, २५ वैशाख । प्रत्येक वर्ष वैशाख शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने बुद्धजयन्ती पर्व आज भगवान् विष्णुको नवौँ अवतारका रुपमा जन्म लिनुभएका सिद्धार्थ गौतमले विश्व शान्ति स्थापनाका लागि पु¥याउनु भएको योगदानको स्मरणस्वरुप मनाइँदैछ । ‘अहिंसा नै शान्ति र मैत्रीको आधारशिला हो’ यस्ता अनेकौँ कालजयी सन्देशका वाहक भगवान् गौतमबुद्धको २५६४ औँ जयन्ती शान्तिको कामना गर्दै आज देशभर […]

  • नरसिंह जयन्ती तथा अवतार

    नरसिंह जयन्ती तथा अवतार

    आज नरसिंह जयन्ती भगवान् नरसिंहलाई साष्टाङ्ग दण्डवत् प्रणाम गर्दछु । विष्णुजिष्णुविभुर्देवो यज्ञेशो यज्ञपालकः । प्रभाविष्णुर्ग्रसिष्णुश्च लोकात्मा लोकपालकः ।। केशवःकेशिहा कल्प सर्वकारण कारणम् । कर्मकृद् वामनाधीशो वासुदेवः पुरुष्टुत ।।– नरसिंह पुराण ४०। ३६–३७ अर्थात् हे विष्णु, जिष्णु, विभु, देव, यज्ञेश, यज्ञपालक, प्रभविष्णु, ग्रसिष्णु, लोकात्मा, लोकपालक, केशव, केशिहा कल्प, सर्वकारण आदि–आर्दि ब्रह्मादि देवताहरूले पनि यसै दिव्य सतनामले […]

  • दीप प्रज्वलन

    सरकारद्वारा भोलि घरघरमा दीप प्रज्वलन गर्न आग्रह

    काठमाडौँ, बैशाख २४ । नेपाल सरकारले भोलि बिहीबार बेलुका घरघरमा दीप प्रज्वलन गर्न आग्रह गरेको छ । आज प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले भोली बैखाश २५ गते बुद्ध जयन्तीका अवसरमा साँझ दिप प्रज्ज्वलन गर्न पनि नागरिकहरुलाई आग्रह गरेको छ । बुद्ध जयन्तीको अवसरमा कोरोनाको महामारीबाट मुक्ति मिलोस् भन्ने कामना पनि गरौं भनेर दिप प्रज्ज्वलन […]

  • वैशाख शुक्ल पूर्णिमा - लुम्बिनी

    वैशाख शुक्ल पूर्णिमा – लुम्बिनी

    लुम्बिनीलाई मानिसले भगवान् शाक्यमुनि बुद्धको जन्मभूमि भनेर बिर्सिसकेका थिए । त्यहाँ स्थित खण्डहरुलाई रुम्मिनदेईको मन्दिर भनिन्थ्यो । बुद्ध जननी मायादेवीको मूर्तिलाई समई माईको रुपमा पूजा गरिन्थ्यो र पशुवलि पनि चढाइन्थ्यो । श्री ३ महाराज वीरशमशेर राणासंग खडाजङ्गी परेपछि वि. सं. १९४३ चैतमा जनरल खड्ग शमशेर राणालाई अर्घाखाँचिको ठाडामा निस्कासित गरियो । उनका मामा केसरसिंह थापालाई […]

  • मानव धर्मको मानवीय सेवाः भोको पेटमा भोजन भर्दै

    चिप्लेढुङ्गा, २३ वैशाख । पोखरा— ११ रानीपौवामा बिहान १० नबज्दै आश्रम अगाडि भोको पेटको लाइन देखिन्छ । नेपाल मानव धर्म सेवा समिति श्री हंस सनातन मन्दिरले विपन्न तथा मजदुरलाई दैनिक भोजन उपलब्ध गराउन थालेपछि खाना खाने समयमा भोको पेटहरु खानाको पर्खाइ हुने गर्दछन् । विशेषगरी सेती नदी किनारमा बालुवा गिट्टी चालेर ज्याला मजदुरी गर्दै आएका […]

  • वैशाख शुक्ल पूर्णिमा - कूर्मजतन्ती

    वैशाख शुक्ल पूर्णिमा – कूर्म जयन्ती

    वैशाख शुक्ल पूर्णिमा कूर्म जयन्ती पनि हो । जल र थल दुबैमा रहने कुर्म अथवा कछुवालाई भगवान् विष्णुको दोस्रो अवतार मानिएको छ । यसैगरी कूर्मलाई यश जगतको आधार मानिएको छ । भारतीय एवं चिनियाँ-तिब्बती ज्योतिषशास्त्रमा कूर्मचक्रलाई आधार मानेर शकुन बिचार गरेर फलादेश गर्ने विधान छ । यसरी कूर्मचक्रले एशिया महाद्वीपका हिमालयदेखि उत्तर र दखिनका दुई […]

  • Ubhauli1

    साकेला उभौली पर्व कम उपस्थितिमा मनाइँदै

    खोटाङ, २२ वैशाख । दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–५ लफ्याङस्थित लाफेहँछा सेवा समाजले बढीमा १५ जनाको उपस्थितिमा मात्र साकेला मनाउने निर्णय गरेको छ । कोरोना भाइरसको जोखिम हुन नदिन लकडाउन जारी रहँदा लकडाउनलाई पालना गर्दै थोरै उपस्थितिमा साकेला मनाउने निर्णय गरिएको समाजका सदस्य राजेन्द्र राईले जानकारी दिनुभयो । “साकेला पुज्ने क्रममा अनिवार्य उपस्थित हुनुपर्ने धामी, सिलिमपा, […]

  • पलाञ्चोक भगवती

    लकडाउनले पलाञ्चोक भगवती र चण्डेश्वरी जात्रा स्थगित

    बनेपा, २१ वैशाख । विश्वमा महामारीका रूपमा फैलिएको कोरोना भाइरस सङ्क्रमण फैलिन नदिन र रोकथाम नियन्त्रण गर्न सरकारले घोषणा गरेको बन्दाबन्दीका कारण काभ्रेपलाञ्चोकको पाँचखाल नगरपालिका–९ मा रहेको पलाञ्चोक भगवती मन्दिर र बनेपा नगरपालिका–५ मा रहेको ऐतिहासिक चण्डेवरी मन्दिरमा वैशाख पूर्णिमामा लाग्ने जात्रा स्थगन गरिएको छ । पाँचखाल नगरपालिका प्रमुख एवं पलाञ्चोक भगवती मन्दिर संरक्षण विकास […]

  • marriage

    वैदिक विवाह गर्नेका लागि यस वर्ष १८ मात्र मुहूर्त

    काठमाडौँ, २१ वैशाख । वैदिक विधिअनुसार विवाह गर्न चाहनेका लागि विसं २०७७ मा जम्मा १८ वटा मात्र लग्न निस्किएको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले जनाएको छ । वर्षको पहिलो महिना वैशाखमा सबैभन्दा बढी अर्थात् सातवटा लग्न निस्किएको समितिका अध्यक्ष प्रा डा रामचन्द्र गौतमले राससलाई जानकारी दिनुभयो । वैशाखको १३, १४, १९, २०, २२, २३ र २५ […]

  • बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी

    मायादेवी मन्दिरमा दैनिक पूजा

    भैरहवा, २१ वैशाख । गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीको मायादेवी मन्दिर परिसरमा दैनिक पूजाआजा हुने गरेको छ । विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत मायादेवी मन्दिर परिसरमा थेरवाद विहारका भिक्षु वजिर र श्रीलंका विहारका भिक्षुुले दैनिक सन्ध्याकालीन दीप प्रज्वलन गरी पूजाआजा गर्ने गरेको लुम्बिनी विकास कोषले जनाएको छ । विश्वशान्तिको कामना गर्दै भिक्षुहरुले सिद्धार्थ गौतमकी माता मायादेवी मन्दिर […]

  • सीता

    आज सीता जयन्ती दिवस पूजा आराधना गरी मनाईँदै

    वैशाख २०, काठमाडौँ । हरेक वर्ष वैशाख शुक्ल नवमीका दिन मनाइने सीता उत्पत्ति दिवस शनिबार सीताप्रति श्रद्धा भक्तिपूर्वक पूजा आराधना गरी मनाइँदैछ ।त्रेता युगमा मिथिलाका राजा जनकले ठूलो यज्ञ गर्दा विधिपूर्वक खेत जोत्ने क्रममा सीता उत्पत्ति भएको कथा रामायण लगायत पुराणमा वर्णन गरिएको छ । भगवान विष्णुको छैटौँ अवतारका रुपमा अयोध्याका राजा दशरथका पुत्रका रुपमा […]

  • सीता

    सीता उत्पत्ति दिवस र यसको सान्दर्भिकता

    काठमाडौँ, २० वैशाख । प्रत्येक वर्ष वैशाख शुक्ल नवमीका दिन मनाइने राष्ट्रिय विभूति सीता उत्पत्ति दिवस आज सीताप्रति श्रद्धा भक्तिपूर्वक पूजा आराधना गरी मनाइँदै छ । त्रेता युगमा मिथिलाका राजा जनकले ठूलो यज्ञ गर्दा विधिपूर्वक खेत जोत्ने क्रममा सीता उत्पत्ति भएको कथा रामायण लगायत पुराणमा वर्णन गरिएको छ । भगवान् विष्णुको छैटौँ अवतारका रुपमा अयोध्याका राजा […]

  • गोकर्णेश्वर मन्दिरमा निःशुल्क भोजन

    काठमाडौँ, १८ वैशाख । गोकर्णेश्वर नगरपालिका–४ स्थित गोकर्णेश्वर महादेव मन्दिर परिसरमा श्रमिक एवं विपन्न वर्गका लागि निःशुल्क भोजन शुरु गरिएको छ । कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणबाट बच्न जारी बन्दाबन्दीका कारण दैनिक ज्याला गरेर जीविकोपार्जन गर्नेलाई अप्ठ्यारो भएपछि नगरपालिकाको समन्वयमा किड्स साङ्ग्रिला होम संस्थाले निःशुल्क भोजन शुरु गरेको वडा नं ४ का अध्यक्ष श्रीकुमार श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो […]

  • माता सीता

    माता जानकीको जन्म जयन्ती घर-घरमा मनाइँदै

    जनकपुरधाम, १४ वैशाख । यही वैशाख १९ गते हुने माता जानकीको जन्मोत्सव यस पटक घरमै पूजापाठ गरी मनाइने भएको छ । जानकी मन्दिरका सहायक महन्त रामरोशन दासले कोरोना भाइस सङ्क्रमणको जोखिमलाई दृष्टिगत गरी उत्सवका कार्यक्रम स्थगित गरी यस पटक घरघरमै पूजापाठ गरी मनाउन आग्रह गरेअनुसार घरघरमै साँझपख दीपोत्सव भइरहेको छ । जन्मोत्सवका दिन जानकी मन्दिरमा […]

  • अक्षय तृतीया पर्व

    मिथिलामा अक्षय तृतीया पर्व मनाइँदै

    महोत्तरी, १४ वैशाख । भोका र तिर्खाएका बटुवालाई शीतल मानिने जौ र चनाको सातु एवं चिसो पानीको सर्बत खुवाउँदै आज महोत्तरीसहितका मिथिला क्षेत्रमा अक्षय तृतीया पर्व मनाइँदैछ । वैशाख शुक्ल तृतीयाका दिन मनाइने यो पर्वमा सघन आवतजावतको बाटोमै बसेर भोका र तिर्खाएका बटुवालाई जौ र चनाको सातु, सक्खर र चिसो पानीमा बनाइएको गुलियो सर्बत खुवाउने […]

  • वेद

    हिन्दू धर्मका आधार ग्रन्थहरु के के हुन् ?

    हिन्दू धर्मको आधार ग्रन्थहरु निम्न अनुसार छन् : वेद : वेदका ६ भागहरू छन् । १. मन्त्रसंहिता, २. ब्रम्हाण ग्रन्थ, ३. आरण्यक, ४. सूत्रग्रन्थ, ५. प्रतिशाख्य, ६. अनुक्रमणी । वेद ४ छन् : ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद र अथर्ववेद । यी वेदका ४ विभाजन हुन् । मूलतः वेद एक नै हो । यज्ञमा जम्मा १६ ऋत्विक् […]

  • धर्म_ॐ

    धर्म के लाई भनिन्छ ?

    धर्म शब्द संस्कृत शब्द हो । संस्कृतको “धृञ” धातुबाट आएको हो । “धारणात् धर्ममित्याहुः इति बेद बिदो बिदुः” अर्थात् यसको अर्थ धारणा गर्न योग्य शाश्त्र सम्मत शुभ–कर्म र परहितका कर्महरू भन्ने हुन्छ । गुण, वस्तु वा कार्य जुन धारणा गर्न योग्य हुन्छ, त्यो धर्म कहलाउंछ । धर्मको अर्को अर्थ यस्तो पनि छः घृणा, लोलुपता जस्ता […]