, धर्म-संस्कृति

धर्म-संस्कृति

  • सोह्र श्राद्ध

    आजदेखि समापन भयो सोह्र श्राद्ध वा पितृ पक्ष

    काठमाडौँ, १ असोज । प्रत्येक वर्ष आश्विन कृष्ण प्रतिपदादेखि शुरु भएको पितृ पक्ष अपराह्नकालमा दिवंगत पितृका नाममा तर्पण, सिदादान र पिण्डदान गरी आजदेखि समापन गरियो । आश्विन कृष्ण प्रतिपदादेखि शुरु हुने पितृ पक्ष आश्विन कृष्ण आमावास्याका दिन दिवंगत पितृका नाममा तर्पण, सिदादान र पिण्डदान गरी आज समापन गरिएको हो । आश्विन शुक्ल प्रतिपदाका दिन गरिने […]

  • मलमास

    मलमासमा शुभ कार्यहरु गर्न नहुने

    चितवन, १ असोज । हिन्दू परम्परानुसार मलमासको अवधिमा शुभ कार्य गर्न नहुने विज्ञले बताएका छन् । आज अपरान्ह ४ः५९ बजेदेखि शुरु हुने मलमास असोज ३० गते राति १ः५३ बजेसम्म रहने छ । सो अवधिमा कुनै पनि नयाँ कार्यको थालनी गर्न नहुने उनीहरुको भनाइ छ । वाल्मीकि विद्यापीठ धर्मशास्त्र विभागका प्रमुख देवमणि भट्टराई मलमास र क्षयमास […]

  • भक्तजन

    बुङ्मतीमा भक्तजनको भीड

    ललितपुर, १ असोज । ललितपुर महानगरपालिका–२२ बुङ्मतीमा भक्तजनको भीड लागेको छ । ‘वर्षा र सहकालका देवता’ रातो मच्छिन्द्रनाथलाई बुङ्मती ल्याइएको चार दिनमा ‘विचा पूजा’ गर्ने परम्पराअनुसार आज यहाँ भक्तजनको भीड लागेको हो । करुणामय बुङ्मती फर्केको चार दिनमा ‘कसरी बस्नु भएको छ’ भनेर भक्तजन हेरविचार गर्न आउने परम्पराका साथ पूजाआजा गर्ने चलन रहेको ३२ पानेजु […]

  • विश्वकर्मा पूजा

    आज विश्वकर्मा पूजा गरिँदै

    काठमाडौँ, असोज १ । कन्या अर्थात् आश्विन सङ्क्रान्तिका दिन आज कालीगढले विश्वकर्माको पूजाआजा गरी विश्वकर्मा दिवस मनाउँदैछन् । विभिन्न कलकारखानामा विश्वकर्मा भगवान्को बालुवाको मूर्ति वा तस्वीरमा विधिपूर्वक पूजा आराधना गरी यो दिवस मनाउने गरिन्छ । कलकारखानालाई विशेष रुपमा सजाएर मजदूरलाई समेत सहभागी गराएर यो दिवस मनाइन्छ । आश्विन सङ्क्रान्तिका दिन कलकारखाना तथा औजार रंगीचंगी पार्नुका […]

  • जितिया

    सन्तानको सौर्य वृद्धि र कल्याण नै जितियाको अभीष्ट

    महोत्तरी, २२ भदौ । महोत्तरीसहितका मिथिलाक्षेत्रमा अहिले घरघरैजसो ‘जितिया’ पर्वको चर्चा छ । मध्यपूर्वी तराईका जिल्लामा पितृपक्ष (सोह्रश्राद्ध) शुरु भएसँगै पुत्रवती (सन्तानवती) मिथिलानी (मिथिलाका नारी) हरुमा जितिया पर्वको तयारी देखिएको हो । तराईको पौराणिक र पारम्परिक महत्वको मिथिला क्षेत्रमा पितृपक्ष (असोज कृष्णपक्ष) शुरु हुनासाथै पुत्रवती मिथिलानीले जितियाको चर्चा र तयारी थाल्ने पुरानो परम्परा हो । […]

  • रातो मच्छिन्द्रनाथ

    सुस्तरी यात्रा गर्दै रातो मच्छिन्द्रनाथ

    ललितपुर, २१ भदौ । ‘वर्षा र सहकालका देवता’ रातो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा शुरु भएको छ । दिउँसो ४ः५१ बजे तान्न शुरु गरिएको मच्छिन्द्रनाथको रथलाई सुस्तरीसुस्तरी तानेर आज ललितपुर महानगरपालिका अगाडि सोह्रखुट्टे पाटी नजिकै पु¥याइएको हो । यसवर्ष कोरोना महामारीका कारण उपस्थित सबैले सामाजिक दूरी कायम गरेका थिए । एकै किसिमको निलो टोपी र गन्जी, मुखमा मास्क, […]

  • विद्यादेवी भण्डारी

    इन्द्रजात्राः क्षमापूजाको प्रसाद शीतलनिवासमा, धार्मिक विधि पूरा

    काठमाडौँ, २१ भदौ । प्रत्येक वर्ष भाद्र शुक्ल चतुर्दशीका दिनदेखि आश्विन कृष्ण चौथीका दिनसम्म मनाइने इन्द्रजात्राको फूलप्रसाद राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीसमक्ष लगिएको छ । इन्द्रध्वजपातन अर्थात् इन्द्रजात्राको लिङ्गो ढालेपछि राष्ट्राध्यक्षले श्रीकुमारीको दर्शन गर्ने परम्परा भए पनि यस वर्ष कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणबाट बच्न जारी निषेधाज्ञाका कारण क्षमापूजा गरी फूलप्रसाद राष्ट्रपति कार्यालयमा लगिएको गुठी संस्थान काठमाडौँ शाखाका प्रमुख […]

  • चिनो चौतारो

    मगर समुदायको जीवन्त संस्कृति ‘चिनो चौतारो’

    रोल्पा, १९ भदौ । अघिल्लो वर्ष वैशाख महिनमा ८३ वर्षीया आमाको मृत्युपछि आमाको सम्मान र सम्झनामा रोल्पा सुनछहरी गाउँपालिकाका अध्यक्ष आशबहादुर पुनले घर नजिक चौतारी बनाउनुभयो । आमाको मृत्यु भएको तिथिमा हरेक वर्ष उहाँ सोही चौतारीमा पुगेर आमाप्रति श्रद्धाञ्जलि दिनुहुन्छ र आमाको सम्झना मनमा बोकेर घर फर्कनुहुन्छ । तीन वर्षको उमेरमा बुबा गुमाएका रोल्पाका पत्रकार […]

  • भोटो जात्रा

    यस कारण रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा नहुने !

    ललितपुर, १९ भदौ । ‘वर्षा र सहकालका देवता’ रातो मच्छिन्द्रनाथको यसवर्ष भोटो जात्रा नहुने भएको छ । बुगद्यः जात्रा व्यवस्थापन कार्यदल १९औँ जातीय खलः पुचःका संयोजक चन्द्र महर्जनले कोभिड महामारीका कारण मूलुकमा दिनानुदिन कोरोना सङ्क्रमित थपिँदै गएकाले सो जोखिम कम गर्न आज करुणामयको क्षमापुजा गरिने, आउँदो २१ गते सोह्रखुट्टे पाटीसम्म रथ तान्ने र छवयलाबु गर्ने, […]

  • indrajatra

    इन्द्रदह मेला स्थगित, भक्तजन फर्काइँदै

    काठमाडौँ, १७ भदौ । प्रत्येक वर्ष भाद्र शुक्ल पूर्णिमाका दिन चन्द्रागिरि नगरपालिका–१ दहचोकस्थित इन्द्रदहमा लाग्ने स्नान मेला स्थगत भएको छ । काठमाडौँ उपत्यकामा कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण फैलँदै गएकाले त्यसबाट बच्न जारी निषेधाज्ञाका कारण हजारौँ मानिसको भीड हुने मेला स्थगन गरिएको नगर प्रमुख घनश्याम गिरीले राससलाई जानकारी दिनुभयो । मङ्गलबारदेखि नै इन्द्रदह क्षेत्रमा प्रहरी र जनप्रतिनिधिले […]

  • सोह्र श्राद्ध

    आजदेखि सोह्र श्राद्ध शुरु, यस्तो छ शास्त्रीय मान्यता

    काठमाडौँ, १७ भदौ । प्रत्येक वर्ष आश्विन कृष्ण प्रतिपदादेखि शुरु हुने सोह्र श्राद्ध अर्थात् पितृ पक्ष आजदेखि अपराह्नकालमा दिवंगत पितृका नाममा तर्पण, सिदादान र पिण्डदान गरी शुरु हुँदैछ । आश्विन कृष्ण प्रतिपदादेखि आश्विन शुक्ल प्रतिपदासम्मका सोह्रवटा तिथिमा दिवंगत पितृलाई सम्मानका साथ तर्पण, सिदादान र पिण्डदान गरिने भएकाले यो पक्षलाई पितृ पक्ष एवं सोह्रश्राद्धसमेत भन्ने गरिएको […]

  • इन्द्रजात्रा

    इन्द्रजात्रा र यसको सांस्कृतिक तथा धार्मिक महत्व

    काठमाडौँ, भदौ १६ । आज २०७७ भदौ १६ गते, मङ्गलवार भाद्र शुक्लचतुर्दशी । भाद्र शुक्लचतुर्दशीको शास्त्रीय नाम अनन्त चतुर्दशी हो । अनन्त चतुर्दशीका दिन नेपालमा इन्द्रजात्रा मनाउने परम्परा छ तर भनाईमा इन्द्रजात्रा हो, रथयात्रा भने गणेश, भैरव र कुमारीको गरिन्छ । काठमाण्डौका अन्तिम मल्ल राजा जयप्रकाश मल्लले इन्द्रजात्राको अवसरमा गणेश, भैरव र कुमारीको रथयात्रा गर्ने […]

  • Janakpur

    जनकपुरधाम सखी बहिनाद्वारा लोक संस्कृति कार्यक्रम आयोजना

    जनकपुरधाम १६ भदौ । मैथिल लोक संस्कृतिका विविध पक्षलाई प्रकाशमा ल्याई संस्कृतिको हस्तान्तरणमा योगदान पुर्याउने उद्देश्यले हिजो यहाँ भर्चुअल लोक संस्कृति कार्यक्रमको आयोजना गरियो । सखी बहिना समूहको स्थापना दिवसका अवसरमा सो समूहद्वारा आयोजित सो कार्यक्रममा लोपोन्मुख चक्रबाट गुज्रिरहेको विधि व्यवहार, संस्कारप्रति ध्यानाकर्षण गराइएको थियो । आफ्नो संस्कारप्रतिको संवेदनामा कमी र अन्य संस्कृतिलाई अनुसरण गर्ने […]

  • indrajatra-03

    क्षमापूजा गरी इन्द्रजात्रा मनाइँदै, रथयात्रा स्थागित

    काठमाडौँ, १६ भदौ । कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणबाट बच्न जारी निषेधाज्ञाका कारण प्रत्येक वर्ष भाद्र शुक्ल चतुर्दशीका दिन मनाइने इन्द्रजात्रामा यस वर्ष रथ तान्न स्थगित गरेपछि क्षमा पूजा गरेर मनाइने भएको छ । कोरोनाबाट बच्न रथयात्रा स्थगित गरिएकाले इन्द्रजात्रासँग सम्बन्धित सबै मठ मन्दिरमा क्षमा पूजा गरी मनाउन लागिएको गुठी संस्थान काठमाडौँ शाखाका प्रमुख हरिप्रसाद सुवेदीले राससलाई […]

  • कोरोनाले प्रभावित बन्यो मोहर्रम पर्व

    राँझा, १४ भदौ । मुसलमान धर्मावलम्बीहरुले झाँकी जुलुसका साथ मनाउने मोहर्रम पर्व कोरोना भाइरस महामारीका कारण प्रभावित बनेको छ । कोरोना महामारीका कारण मुसलमान समुदायले यो वर्ष घरमै बसेर आज मोहर्रम पर्व मनाउँदैछन् । मुसलमान धर्मका अगुवाहरुले मोहर्रम पर्व घरमै बसेर मनाउन आग्रह गर्नुभएको छ । बाँकेमा रहेका मुसलमान धर्मावलम्बीहरुलाई नेपाल सरकारको निर्देशिकाअनुसार यसपटकको मोहर्रम […]

  • शव

    जातीय विभेदले आफ्नै बाबुको शव छुन नपाएका बुढाक्षेत्री

    ताप्लेजुङ, ११ भदौ । जन्म दिने बाबुको निधनले धरधरी आँसु झरिरहेका बेला कसैले मृत शरीरलाई हेर्न र छुन मात्रै नभई दाहसंस्कारमा नै सहभागी हुन दिँदैनौँ भन्दा शोकमा डुबेका मानिसलाई कति पीडा हुँदो हो । त्यही पीडादायी परिस्थितिमा ‘हाम्रो कुल वंशबाट नै निकालिएको, तँ तल्लो जाति’ को भनेर आफ्नै दाजुभाइले नानाथरी गाली गरेर घचेट्दा कति मन […]

  • गौरा पर्व

    पूजापाठमै सीमित भयो यस वर्ष ‘गौरा’

    डोटी, ११ भदौ । भाद्र शुक्ल अष्टमीका दिनदेखि सुदूरपश्चिमवासीले उमा महेश्वरसहित दुवोको पूजा गरेर गौरा पर्व मनाइ रहेका छन् । गौरा शुरु भएको दिनदेखि तीन दिनसम्म सुदूरपश्चिममा गौरादेवीको धुमधामका साथ पूजाआजा गरिन्छ । आजको दिन यहाँका ब्रतालुले गौरादेवीको प्रशाद बिरुणा बितरण गर्न थालेका छन् । बिरुणा जति बढी मानिसलाई दिन सक्यो त्यतिनै धर्म मिल्छ भन्ने […]

  • नानी गौरा

    कारोना कहरले गौरा पर्वको रौनक हरायो

    सुदूरपश्चिम, १० भदौ । ‘‘धनगढी सेटकी चेली सटपाइन्ट कसेकी।।। । घरवार भएकी हौ कि माइतमै बसेकी।।। ।।” ९धनगढीका धनी परिवारकी छोरी सट पाइन्टको पहिरनमा देखियौ, बिवाह भएकी हौ कि माइतमै बसिरहेकी छ्यौ रु० सुदूरपश्चिम प्रदेशको मौलिक र सांस्कृतिक महत्व बोकेको गौरा पर्व मनाउने क्रममा महिला—पुरुषको छुट्टा छुट्टै समूहद्वारा प्रस्तुत देउडा गीतको बोलमा सवाल जवाफ गरेर […]

  • नानी गौरा

    यसपालि गौराको चहलपहल छैन सुदूरपश्चिममा

    डोटी, ९ भदौ । डोटीलगायत समग्र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा यहाँको प्रसिद्ध पर्व गौरा पर्व शुरु भए पनि अन्य वर्षजस्तो कुनै चलहपहल देखिएको छैन । जिल्लाका जोरायल, पूर्वीचौकी, केआइसिंह गाउँपालिका, शिखरन गाउँपालिकाका विभिन्न वडामा वर्षमा गौरासम्बन्धी विभिन्न प्रतियोगिता हुँदै आए पनि योवर्ष कोरोना महामारीको त्रासका कारण कुनै पनि प्रतियोगिता आयोजना गरिएको छैन । यहाँका गाउँघरमा कोरोना भाइरस […]

  • रातो मच्छिन्द्रनाथ

    पटक–पटक अन्योलमा रातो मच्छिन्द्रनाथ रथयात्रा

    ललितपुर, ९ भदौ । ‘वर्षा र सहकालका देवता’ रातो मच्छिन्द्रनाथ रथयात्रा पुनः अन्योलमा परेको छ । मुलुकमा दिनानुदिन बढ्दै गएको कोरोना महामारी र समयाभावका कारण रथयात्रा कहिले हुन्छ भन्ने निश्चित नभएको हो । देशभर हरेक दिन कोरोना सङ्क्रमित थपिँदै जाँदा यसै महिनाको तेस्रो सातासम्ममा मच्छिन्द्रनाथ रथयात्रा सम्पन्न गर्न आवश्यक भएको सो गुठीसँग सम्बन्धित ज्योतिषी दैवज्ञ […]