गौतमहरूको उद्गमस्थल रूकुम पश्चिमको पर्यटकीय गन्तव्य गोतामकोट Nepalpatra गौतमहरूको उद्गमस्थल रूकुम पश्चिमको पर्यटकीय गन्तव्य गोतामकोट
१० माघ २०७७, शनिबार

गौतमहरूको उद्गमस्थल रूकुम पश्चिमको पर्यटकीय गन्तव्य गोतामकोट

अत्रि ऋषिको आश्रम भएको गोतामकोट


गोतामकोट

पृष्ठभूमि : गोतामकोटलाई गौतमहरुको उद्गमस्थल पनि भन्ने गरिएको छ । गोतामकोटका हरेक गाउँ नै पिच्छे समुदाय अनुसारको बस्ती छ । गोतामकोटमा गौतमहरूको उद्गमस्थल, अत्रि ऋषिको आश्रम, मालिका मन्दिर, चित्रीपाटन लगायतलाई जस्ता पर्यटकीय क्षेत्र रहेका छन् ।

परिचय

आठबीसकोट नगरपालिका-४ र ५ (साविकको गोतामकोट गाविस) को गोतामकोट रुकुम पश्चिम जिल्लाको सुन्दर ठाउँमध्येमा पर्दछ । साविकको गोतामकोट गाँविस अहिले आठबिसकोट नगरपालिका वडा नं ४ र ५ मा पर्दछ । डोल्पा जिल्लासँगको सिमाना जोडिएको गोतामकोटलाई कृषि गाँउ बनाउन पहल थालिएको छ । गोतामकोटको भू-भागलाई पहिले एकीकृत गर्ने र त्यसलाई विभिन्न क्लष्टरमा विभाजन गरी नमूनाको रुपमा विकास गरिने भएको हो ।

बस्ती बसाउन र खेती गर्न बैज्ञानिक हिसाबले जमिन बाँडिने नगरपालिकाले जनाएको छ । प्रविधिको उच्चतम प्रयोगबाट संयुक्त रुपमा सुधारिएको व्यवसाय प्रवद्र्धन गर्दै नमूना गाउँ बनाउन यसको अवधारणा ल्याइएको हो । भू-बनोटका हिसाबले गोतामको पश्चिम जाजरकोट, उत्तर डोल्पा, पूर्वमा चित्रेपाटन र साविक स्यालाखदी तथा दक्षिणमा साविक आठबीसकोट रहेका छन् । आठबीसकोट पहिले गाविस रहेपनि अहिले यसकै नामबाट नगरपालिका बनाइएको छ ।

कृषि गाँउमा फलफूलको हाईटेक नर्सरी, बाख्रा र भैंसीका लागि आधुनिक गोठ लगायतका संरचनाहरु बनाईदैछ । त्यस्तै गाउँको माथिल्लो छेउमा रहेको गैरापातलमा स्याउ र किबीको बगैँचाहरु समेत व्यवस्थित गरिदैछ ।

यो पनि पढ्नुहोस् : मौसमपिच्छे रंग बदल्ने सल्यानको अद्भूत दह कुपिण्डे

इतिहास

गोतामकोटको बारेमा चिनारी दिन स्थानीय स्तरमा एउटा बाक्यांश नै बनाइएको छ – जेठो दाङ, कान्छो गोताम । सानो भूभाग भएपनि दाङजस्तै समथर उपत्यका । दाङजस्तै अन्न उत्पादनमा आत्मनिर्भर र सुन्दरताको खानी भएकाले पनि यो ठाउँलाई ‘कान्छो गोताम’ भनिएको स्थानीयवासीको अनुमान छ । त्यसो त दाङ मात्र होइन नेपालभरी रहेका गौतम (गोतामे) हरुको उद्गमस्थल भएकाले पनि गोतामकोट थप महत्वपूर्ण र आस्थाको केन्द्र मानिन्छ ।

धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्व

उच्च पहाडी भेगमा पर्ने यस क्षेत्रमा सबै जातजातीका मानिसको बसोबास छ । जातीय विविधताका कारण यहाँ छुवाछुत प्राथा अन्त्य भइसकेको छ । कला सँस्कृतिकका दृष्टिले यहाँका गाउँपिच्छे संस्कृतिका धरोहर छन् । फरक(फरक जातिका फरक–फरक गाउँ भएकाले हरेक गाउँ सँस्कृतिका धनी छन् । भदौ पूर्णिमामा मिग्रीमा ठूलो मेला लाग्ने गर्छ ।

यहाँ जातजातिका बेग्लाबेल्लै गाउँ छन् । कोटतिरुवा गाउँ, ठकुरी गाउँ, बिष्ट गाउँ, आरुखोला गाउँ, बाहुनगाउँ, टाँगे गाउँ, दमैबारा गाउँ, पानीकोट गाउँ, मानचौर गाउँ यहाँका मुख्य गाउँ हुन् । त्यस्तै यहाँ छहरेखोला गाउँ, काथिना सार्कीबारा गाउँ, मिग्री गाउँ, रिम्का गाउँ, भण्डारी गाउँ लगायतका गाउँ रहेका छन् । त्यस्तै मुरीगाउँ, थापागाउँ, मगागाउँ आदिको पनि आफ्नै बिशेषता छ । यहाँ जग्गा किनबेचको पनि अनौठो शैली छ । वर्षभरि कति उत्पादन हुन्छ, त्यसको आधा मूल्यमा जग्गा बेचिन्छ, जसलाई मुरीप्रथा भनिन्छ ।

यो पनि पढ्नुहोस् : लाशलाई टुक्रा-टुक्रा गरेर काटी गिद्धलाई खुवाइने चलन भएको लिमी उपत्यका

पर्यटकीय महत्व

मिलेको गाउँ, घर, अधिकांश परम्परागत घर, फाँट र बस्ती लोभ लाग्दा छन् । सुन्दर फाँट र मिलेका बस्ती, धार्मिक तथा प्राकृतिक सम्पदाले पनि गोतामकोट महत्वपूर्ण रहेको छ । चित्रीपाटनबाट झर्ने ९ छहराले पनि पर्यटकलाई आकर्षित गर्छन् ।

ऐतिहासिक तथा पौराणिक मान्यताहरु

मानचौरमा धार्मिकस्थलहरु रहेका छन् भने टिमुर गाउँमा पहिले राजाहरु बस्ने गरेको गाउँले बताउँछन् । भूरे टाकुरे राजा रहेको बेला भण्डारी गाउँमा राजाको भण्डारा लगाउने गरिएको यहाँका बूढापाकाहरु बताउँछन् । कुनै बेला भूरेटाकुरे राजाको दरबार भएर पनि राज्यबाट निरन्तर उपेक्षामा रहेको यो गाउँ विस्तारै शैक्षिकरुपमा पनि अघि बढ्न खोज्दैछ ।

७ सय वर्षदेखि गोतामकोटमा गौतमहरू रहेको इतिहास छ ।उद्‌गम थलोबाटै गौतम विस्थापितगौतमहरूको उद्गमस्थल गोतामकोटमा गौतम भने घट्दै गएका छन् ।

रूकुम पश्चिमको पर्यटकीय गन्तव्य गोतामकोट

प्राकृतिक सौन्दर्य

प्राकृतिक सुन्दरता, शान्त र स्वच्छ वातावरणका कारण यहाँको जनजीवन हेर्न जान चाहनेका लागि गोतामकोट नजिकको पर्यटकीय गन्तव्य बन्ने निश्चित छ । खेतबारीमा प्रशस्त बालीनाली देखिने, वरिपरि अग्लाअग्ला पहाड, तल कलकल बगेको ठूलो भेरी नदी यहाँका रोमाञ्चक दृश्य हुन् । एकै ठाउँबाट अन्य धेरै गाउँको अवलोकन गर्न सकिन्छ ।

बेंसीमा फल्ने धानदेखि लेकमा फल्ने ओखरसम्म पाइने गोतामकोटको विशेषता हो । सुन्दा जति दुर्गम र हेर्दा जति उपेक्षित छ यो भूभाग, यहाँ पुग्दा त्यति नै मनोरम र सुन्दर पनि छ । गोतामकोटबाट ठूलो भेरी नदी बगेको दृश्य हेर्नुको मज्जा नै छुट्टै छ । त्यहाँबाट भेरी नदी नागबेली आकारमा बगेको त देखिन्छ नै, सँगसँगै नदी तिरमा रहेको छोटे बगर र सुन्दरबजारको दृश्य पनि कम मनमोहक छैन ।

पर्यटकीय  सम्भावना

गाउँको मौलिकता हेर्न चाहनेका लागि पनि यो पर्यटकीय गाउँ बन्नसक्छ । यहाँ ढुंगाले छाएका परम्परागत शैलीका घर निकै सुन्दर लाग्छन्, जसमा लगाइएको रातो माटो र कमेरो त अझ यी घरहरुको सौन्दर्यका आकर्षण हुन् ।

कसरी पुग्ने ?

आठबीसकोट नगरपालिकाको केन्द्र राडीबजारबाट जाजरकोटको नलगाड नगरपालिका हुँदै गाडी र पैदल यात्रामार्फत गोतामकोट पुग्न सकिन्छ । गोतामकोट पुग्न रुकुम र जाजरकोटको २० किलोमिटर सडकखण्ड प्रयोग गरेर जानुपर्छ, जुन रुकुम डोल्पा सडकले नै सम्भव बनाएको हो ।

यो पनि पढ्नुहोस् 

सतीदेवीको अन्तिम अंग पतन भएको मुगुको धाम छायाँनाथ

सतीदेवीको कण्डयाउलो पतन र दश महाविद्या समेत उत्पत्ति भएको डोल्पाको शक्तिपीठ त्रिपुरासुन्दरी


यो समाचार पढेर तपाईको प्रतिक्रिया के छ ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस !