, आइन्स्टाइनका दुई सामान्य नोटको मूल्य १८ लाख

आइन्स्टाइनका दुई सामान्य नोटको मूल्य १८ लाख

सन् १९२२ सम्ममा ४३ वर्षीय वैज्ञानिक अल्बर्ट आइन्स्टाइन विश्वकै सबैभन्दा प्रख्यात जिवीत भौतिकशास्त्रिको रुपमा परिचित भइसकेका थिए । त्यस वर्ष आइन्स्टाइन एउटा जापानी प्रकाशकको निमन्त्रणामा लेक्चरहरु दिन जापान पुगे । युरोपबाट जापान जाँदै गर्दा उनलाई १९२१ को नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिने कुरा उनले थाहा पाए । सैद्धान्तिक भौतिकशास्त्रमा उनले पुर्याएको योगदान र विशेषत फोटोइलेक्ट्रिक इफेक्टको बारेमा उनले प्रतिपादन गरेको सिद्धान्तको लागि उनलाई नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिने कुरा थियो । उनले नोबेल पुरस्कार पाउने समाचार अत्यन्त द्रुतगतिमा जापानसम्मै फैलियो । नोबेल पुरस्कार पाउने व्यक्तिलाई प्रत्येक्ष भेट्ने मौकाको हज्जारौँ जापानीहरु प्रतिक्षा गरिरहेका थिए ।

einstein-kura

मानिसहरुको भीडम्भीड र कोलाहलबाट थकित आइन्स्टाइन टोकियोको इम्पेरियल होटलमा रहेको आफ्नो कोठामा सोचमग्न थिए । होटलका एक कर्मचारीले डेलिभरी ल्याउँदै ढोका ढक्ढकाउँछन् । सायद सो कर्मचारीले आइन्स्टाइनबाट टिप लिन मानेनन् वा सायद आइन्स्टाइनसँग चेन्ज थिएन । त्यसैले आइन्स्टाइनले ‘खुसी जीवन जिउनको लागि के गर्नुपर्छ ?’ भन्ने प्रश्नको जवाफस्वरुप हातैले लेखेर २ वटा नोटहरु दिन्छन् ।

त्यो बेला कसले सोचोको होला र ती नोटहरु करिब एक शताब्दीपछि  दशौँ लाख डलरमा बिक्री हुन्छन् भनेर ? गत साता जेरुसलाम अक्सन हाउसमा ती दुई नोटहरु १८ लाख डलरमा बिक्री भए ।

पहिलो नोटमा लेखिएको थियो, ‘सफलताको लागि सधैं दौडिरहने जीवनले भन्दा शान्त र सरल जीवनले हामी धेरै सुखी बन्छौँ ।’ उक्त नोटको लिलामीको लागि २ हजार अमेरिकी डलरबाट बोली सुरु भएको थियो । २० मिनेटमा बोली १५ लाख ६० हजार अमेरिकी डलर पुगेको थियो जबकी अक्सन हाउसले त्यसको मुल्य ८ हजार अमेरिकी डलरभन्दा बढी अपेक्षा गरेको थिएन ।

दोस्रो नोटमा लेखिएको थियो, ‘जहाँ इच्छा, त्यहाँ उपाय ।’ सो नोट भने २ लाख ४० हजार अमेरिकी डलरमा बिक्री भयो ।

छोटै भएपनि ती सन्देशहरुबाट आइन्स्टाइनको त्यो समयका सोचहरुको बारेमा हामी अनुमान लगाउन सक्छौँ । आफ्नो करिअरका सुरुवाती दिनहरुमा आइन्स्टाइनले पेटेन्ट क्लर्कका रुपमा गरेका संघर्षहरुबाट के अनुमान लगाउन सक्छौँ भने, उनलाई ‘जहाँ इच्छा, त्यहाँ उपाय’ भन्ने कथनमाथि पूर्ण विश्वास थियो ।

त्यस्तै, पहिलो नोटमा लेखिएको सन्देशबाट पनि के अनुमान लगाउन सक्छौँ भने आफू रातारात प्रख्यात भएबाट उनी आवश्यकताभन्दा बढी उत्साहित भएर बाटो बिराउने लाइनतिर लागेनन् । विश्वकै सबैभन्दा प्रतिभाशाली जीवित भौतिकशास्त्रीको रुपमा प्रतिष्ठित रहे पनि उनी कहिलेपनि ख्याति प्राप्तिका पछाडि दौडेनन् ।

आइन्स्टाइन यदि जिउँदै हुँदो हो त उनले लेखेको एक सरल नोट यति ठूलो रकममा विक्री भएको समाचार सुनेर उनले के सोच्थे होला ? सायद व्यंग्यात्मक मुस्कानको साथ भन्थे, ‘सय वर्षपछि पनि मान्छेहरुले मैले भनेको कुरा सुनेनन् । सायद लाखौँ वर्ष पनि पर्याप्त नहोला ।’

आइन्स्टाइनका दुई सामान्य नोटको मूल्य १८ लाख