![अश्वगन्धा](https://i0.wp.com/nepalpatra.com/wp-content/uploads/Ashwagandha.png?fit=772%2C468&ssl=1)
![डा. राम बहादुर बोहरा](https://i0.wp.com/nepalpatra.com/wp-content/uploads/2019/11/Dr.-Ram-Bahadur-Bohara-1.jpg?resize=160%2C160&ssl=1)
आयुर्वेदमा अश्वगन्धालाई प्रमुख औषधिको रूपमा लिइएको छ । यसको वैज्ञानिक नाम Withania Somnifera हो । यो सोलेनेसी कुलको बिरूवा हो । यो औषधि नेपालको हिमाली क्षेत्रमा पाइन्छ । अशोगधाको स्वाद घोडाको जस्तो भएकाले अश्वगन्धा भएको भन्ने एकथरी छन् भने अर्को थरीले यो औषधि सेवन गर्नाले घोडा जस्तो बलियो हुने हुनाले अश्वगन्धा हुन गएको भन्ने भनाई छ ।
यो औषधि नेपालको हिमाली क्षेत्रमा पाइने जडिबुटी हो । तर भारतले विगत लामो समयदेखि यसको उत्पादन गरेर देश विदेशमा पठाएको छ । कम लागतमा उत्पादन गरेर राम्रो पैसा भित्राउन सकिने देखिन्छ । आजको लेखमा मैले अश्वगन्धाबाट के कस्ता रोगको उपचार गर्न सकिन्छ भन्ने कुरामा प्रकाश पार्नेछु ।
अश्वगन्धाको प्रयोग यसरी गर्न सकिन्छ
१. पुरूषको लागि शुक्राणुको कमि हुनुलाई ठूलो समस्याको रूपमा लिन सकिन्छ । यसको प्रयोगले शुक्राणु बढाउने काम गर्दछ । यो औषधि दूधसंग एउटा ठूलो चमच दिनमा २ पटक खानुपर्दछ ।
२. दम र खोकीमा पनि यो औषधिले राम्रो फाइदा पर्दछ । अश्वगन्धाको चूर्णलाई हल्का मनतातो दूधसंग दिनमा २ पटक खान दिनाले दम र खोकी ठिक हुन्छ ।
३. स्वयत प्रदर सेतो पानी बग्ने समस्या भएका महिलाहरूलाई यो औषधिको सेवन गराउनाले राम्रो फाइदा गर्दछ । स्वयत प्रदरमा अशोग्धाको चूर्ण २ ग्राममा १/२ ग्राम जति वंशलोचन मिस्रण गरेर दूधसंग दिनमा २ पटक खान दिनु राम्रो फाइदा गर्दछ ।
४. अल्प विकसित स्तनलाई समेत यसको सेवनले स्तन बढाउन ठूलो मद्दत गर्छ । स्तन बढाउन इच्छा भएमा शतावरी चूर्णसंग मिलाएर दिनमा २ पटक दिने ।
५. महिलाहरूको प्रजनन क्षमतालाई समेत अश्वगन्धाले राम्रो फाइदा गराउदछ ।
नोट : यो औषधि जडिबुटी बेच्नेहरूसंग ताजा खरिद गर्न सकिन्छ । आजकाल यो औषधि हर्बल कम्पनीले पाउडर र क्यापसुलमा बनाएर बजारमा ल्याएको छ ।
यो पनि पढ्नुहोस्
नेपालमा जडिबुटीको वर्तमान अवस्था
नेपाली जडिबुटी पलाशका चमत्कारपूर्ण गुणहरु
स्वास्थ्यको लागि चमत्कारीक जडिबुटी पुनर्नवाका फाइदाहरु
*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष, बरिष्ट आयुर्वेद डाक्टर, साइन्स इन्फोटेकका सल्लाहकार तथा नेपालपत्रको स्वास्थ्य स्तम्भकार हुनुहुन्छ ।