खानपानका ५० महत्वपूर्ण नियमहरू अपनाएर पाउनुहाेस् दीर्घजीवन Nepalpatra खानपानका ५० महत्वपूर्ण नियमहरू अपनाएर पाउनुहाेस् दीर्घजीवन
२३ बैशाख २०७८, बिहिबार

खानपानका ५० महत्वपूर्ण नियमहरू अपनाएर पाउनुहाेस् दीर्घजीवन


नेपाली खाना
 डा. हेमराज कोइराला
डा. हेमराज कोइराला

खानपानका ५० महत्वपूर्ण नियमहरू अपनाएर पाउनुहाेस् दीर्घजीवन

१. भोजन गर्ने एउटा निश्चित समय निर्धारण गरौं र सोहि समयमा नै नियमित रुपमा खाना खाने बानी बसालौँ ।

२. खाना मस्त भोक लागेपछि मात्र खाने गरौं । भोक नलागी खान खानु स्वास्थ्यको लागि उचित होइन ।

३. जति खाना खाँदा लागेको भोक शान्त हुन्छ त्यति मात्र खाना लिने गरौं ।

४. भोकले मागेको भन्दा कम खाँदा क्षुदा शान्त हुँदैन भने कोची-कोची खाँदा पनि पाचनमा समस्या र श्वास फेर्न कठिन हुन्छ, मोटोपन बढ्छ ।

५. खाना खाँदा स्वच्छ, सफा र शान्त ठाउँमा बसेर खाना खानु पर्दछ ।

६. खाना खानुपूर्व राम्ररी हात धुनु पर्दछ । हात धुन सम्भवत खरानीको प्रयोग गर्नु राम्रो हो । साबुनले हात धुनु स्वास्थ्यकर हैन यसले क्यान्सर जस्तो गम्भीर बिरामी पनि हुन सक्ने खतरा बढाउने तथ्य मेडिकल रिसर्चहरुले देखाएका छन् ।

७. खाना खान प्रयोग गरिने थाल कचौरा चम्चा गिलास अम्खोरा जस्ता भाँडाकुँडा पनि राम्रोसँग सफा गरी सुकाएको हुन पर्दछ ।

८. भोजन गर्नुपूर्व घरमा भएका कुकुर, गाई, बिरालो जस्ता हामीमा आश्रित पशुपंक्षी एवं जनावरहरुलाई भोजन गराउनु पर्ने हुन्छ ।

९. भोजन पूर्व इष्ट देवताहरुलाई आह्वान गरी भोजनलाई परमात्माको प्रसादको रुपमा ग्रहण गर्नुपर्छ ।

१०. भोजन लिइसकेपछि पहिलो गाँसलाई राम्ररी चपाएर निल्नुपर्छ । पहिलो गास चबाएर धुलोपिठो नपारेसम्म दोस्रो गास लिनु हुँदैन ।

११. भोजनलाई तार्ने, भुट्ने, धेरै चिल्लो, नूनअमिलो पिरो हाल्ने भन्दा पनि भोजनकै प्राकृतिक स्वादमा लिने गर्नु पर्दछ ।

१२. भोजन एकाग्र भएर शान्त चित्तले गर्नुपर्दछ ।

१३. रातको शयन समयभन्दा ३ घण्टा पूर्व नै भोजन गरिसक्नु पर्दछ ।

१४. दुई भोजनहरुको बिचमा ५-६ घण्टाको अन्तराल हुन जरुरी छ । एक पल्ट भोजन गरिसकेपछि बिचमा हल्काफुल्का लिने ।

१५. चिन्तित, शोकाकुल, थकित, डराएको र हडबडको अवस्थामा भोजन गर्नु हुँदैन ।

१६. सुतेर उठ्ने बित्तिकै पनि भोजन गरिहाल्नु हुँदैन ।

१७. भोजन सकभर मौनमा नै भोजन गर्दा राम्रो हो । बोल्नै परे पनि भोजन ग्रहणसँग सम्बन्धित कुरामात्र बोल्ने गरौं ।

१८. भोजन गर्दा व्यापार, घरपरिवार राजनितीवा समाजका अन्य विषयहरुको बारेमा बोल्नु हुँदैन ।

१९. बिहान बे्रकफाष्ट लिने बानी बसालौं । ब्रेकफाष्ट स्वस्थकर र अलि धेरै भएपनि फरक पर्दैन ।

२०. बिहान दिउँसो र बेलुकाको खाना खाने निश्चित समय निर्धारण गर्नु पर्दछ ।

२१. बासी खानेकुराहरुको प्रयोग स्वास्थ्यको लागि कदापि राम्रो होइन । खाना आफैले बनाएको र बनाएको ३ घण्टाभित्र खाइसक्नु पर्दछ ।

२२) बोटलबन्द, बट्टाबन्द, प्याकिङ्ग गरेर बेचिएका जंङ्क फुडहरुको सेवन गर्नु हुँदैन । जंङ्क फुड मुखको स्वादमा लागि मात्र हो । यसका क्यालोरी बाहेक खासै अन्य पौष्टिक तत्वहरु हुँदैन तसर्थ जंङ्क फुडको प्रयोग नगरौं ।

२३. जूठो खानाको प्रयोग नगरौं ।

२४. घाँटीमा पीडा, पेटको गडबडी, पखाला चल्ने पेट दुख्ने गरेको बेलामा पनि खाना नखानुहोला ।

२५. पचाउन कठिन गरिष्ठ भोजनको सेवन पनि गर्नु हुँदैन ।

२६. भोजन गर्दा पानी नपिऔं । पानी भोजनको ३० मिनेट पहिले नै पिएको र भोजन पश्चात १ घण्टासम्म नपिएको राम्रो हो ।

२७. भोजन गर्ने घण्टालाई छोडेर अन्य १/१ घण्टामा पनि पिउनु पर्दछ ।

२८. सेता चिनी, मैदा, पालिस गरेको चामल र फाइबर झिकिएका/हटाइएका प्रशोधित खानेकुरा नखाऔं ।

२९. खानामा सकेसम्म चिल्लोको मात्रा कटौती गरौं ।

३०. अमिलो, पिरो र अत्याधिक मसलाको प्रयोग नगरौं । स्वस्थ तरिकाले प्रयोग गरिएका मसलाहरुको प्रयोगले हानी गर्दैन तर मसलालाई तार्दा, भुट्दा र पड्काउदा अत्यन्त हानीकारक र विषाक्त बन्दछ ।

३१. चिया, कफी, बर्नभिटा, हर्लिक्स जस्ता पेय स्वास्थ्यका लागि राम्रो होइन । यी पेयहरुको प्रयोग नगरौं ।

३२. कोकाकोला, पेप्सीकोला, फेन्ट, मिरिन्टा, डिउ, स्प्राइट जस्ता कार्बोनेट्ड पेय पनि स्वास्थ्यको लागि अत्यन्त हानिकारक छ । यसर्थ यी पेयहरुको पनि प्रयोग नगरौं ।

३३) हप्ताको एकदिन उपवास गर्ने बानी बसालौँ । उपवास बस्दा सकभर पर्याप्त पानी मात्र पिएर बस्ने गरौं । पानीमा मात्र उपवास बस्न नसके मौसम अनुसारको फलफूलको रसमा उपवास बस्ने गरौं ।

३४. खस्रो मोटा अन्नहरुलाई खानमा समावेश गरौं । कोदो, मकै, फापर, जवार, बाजरा, कागुनी, सामा, जुनेलो, जौ जस्ता खस्रा मोटा अन्नहरुमा यथेष्ट मात्रामा फाइबर (रेशार चोकर) र पूर्ण पोषक तत्वहरु पाइन्छ ।

३५. फलफूल तथा तरकारीको प्रयोगपनि यथेष्ट मात्रा गर्ने गरौँ । खानामा हरियो सब्जी कहिले पनि नटुटाऔँ ।

३६. फलफूल तथा तरकारीलाई सदैव खानु पूर्व २० मिनेट जति नुनपानीको घोलमा डुबाएर प्रयोग गर्ने गरौं । यसो गर्दा ९५% तरकारीका विषहरु निष्तेज हुन्छन् ।

३७. भोजन गर्दा टेलिभिजन हेर्ने, पत्रिका पढ्ने, रेडियो सुन्ने, फोनमा कुरा गर्ने जस्ता क्रियाकलाप गर्नु हुँदैन ।

३८. भोजन गरिसक्ने बित्तिकै शारीरिक एवम् मानसिक श्रम गर्दै नगरौं ।

३९. भोजन पूर्व र पश्चात भावनालाई बसिभूत गरौं । भोजन पूर्व र पश्चात रिसाउने, डराउने, चिन्तित हुने लोभी र मोहित हुने गर्नु हुँदैन ।

४०. भोजन पश्चात तुरुन्त मलमूत्र त्याग गर्ने बानी राम्रो होइन ।

४१. धेरै तातो वा धेरै चिसो वस्तुहरुको सेवन पनि राम्रो होइन ।

४२. भोजन गर्दा केही पिउनै पर्यो भने मोही, दालको झोल वा ताजा भेजसूप पिउने गरौं ।

४३. भोजन गरेको ३ घण्टा सम्म यौन सम्पर्क गर्नु हुँदैन ।

४४. चिसो, अमिलो एवम् फरमेण्टेसन हुनसक्ने खानेकुराहरु राति खानु हुँदैन ।

४५. राती सलादको प्रयोग पनि स्वास्थ्यप्रद हैन । सलाद सकभर बिहानै खानु, नभएनि घाम छँदै खाई सक्नु ।

४६. मुत्र त्याग गरेको १० मिनेट सम्म केही खानेकुरा खानुहुँदैन ।

४७. कडा परिश्रम गरेको समयमा, पसिना बगिरहेको अवस्थामा शरीर सिथिल नभएसम्म कुनै पनि खाद्य एवम् पेय सेवन गर्नुहुन्न ।

४८. खाना खाएपछि कहिले पनि स्नानगर्नु हुँदैन । स्नान गरेको ३० मिनेट पश्चात नै खाना खानु राम्रो हो ।

४९. धरै तातो र धरै चिसो खानेकुरां खादाँ हाम्रो पाचनक्रियामा हानिकारक प्रभाव पर्ने हुदाँ यस्तो खाना खानु हुदैन ।

५०. कडा परिश्रम गरेर आए पछि तुरुन्तै पानी पिउनु हुदैन ।

लेखक डा. हेमराज कोइराला योगी नरहरिनाथ योग तथा प्राकृतिक चिकित्सालय भरतपुर-१ वागीश्वरी चितवानका मेडिकल डाईरेक्टर हुनुहुन्छ ।


यो समाचार पढेर तपाईको प्रतिक्रिया के छ ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस !