, नेपालमा सामाजिक दुरीको पालना न्यून, थप कडाई गर्न जरुरी

नेपालमा सामाजिक दुरीको पालना न्यून, थप कडाई गर्न जरुरी

डा. राम बहादुर बोहरा

डा. राम बहादुर बोहरा

नेपालमा सामाजिक दुरी कायम गर्नेतर्फ कसैको ध्यान नपुगेको देखिएको छ । हामीले बजार अनुगमन छड्के तरिकाले गरेका थियौ तर चाहे कपडा पसल होस् या होटल होस् या सपिङ सेन्टर किन नहोस् त्यहाँ सामाजिक दुरी राखेर काम गरेको पाइएको देखिएन ।

ज्वरो आएर विरामी क्लिनिकमा आएको हुन्छ नछोई सामाजिक दुरी कायम राखेर उपचार गर्नुपर्छ यसबाट डाक्टर र विरामी दुवै सुरक्षित हुन सक्ने छन् । तर बिरामीलाई नोबेल कोरोना लाग्ने तर डाक्टरलाई नलाग्ने हुदैन ।

डाक्टरबाट पनि रोग बिरामीलाई सर्न सक्छ भन्ने सन्देश नबुझेको हो या केहि हुदैन भनेर लापरबाही गर्न खोजेको यसतर्फ सबैको ध्यान पुग्न जरुरी छ । सामाजिक दुरी भनेको परिवारका सदस्यसँग होस् या सामान खरिद गर्न होस् या उपचार गराउन जाँदा नजिक गएर कुरा नगर्ने, कम्तिमा ६ फिटको दुरी कायम राख्नु पर्ने हुन्छ भनेको छ ।

तर सामाजिक दुरीले मानिसमा वैमनस्यता पैदा भई सहयोग गर्ने भावनाको अन्त हुदै जान थालेको देखिन्छ । कोरोना लागेर मर्नुको अर्को पाटा भनेको नै सामाजिक दुरी हो भन्दा खासै फरक छैन । स्वास्थ्य निकायले सामाजिक दुरी कायम गर्नुपर्छ भन्ने कुरा मेडिया मातहतबाट प्रसारण गरेको हुन्छ ।

उपचार भइरहेको अवस्थामा विरामीलाई नोबेल कोरोना देखिएमा सिल गर्ने जुन तरिका अपनाउने गरेको हुन्छ यसले मानिसमा त्रास फैलाउन ठुलो सहयोग गरेको पाइन्छ । १ जनालाई कोरोना लागेमा समाजका सबैलाई कोरोना लाग्छ भन्ने भ्रम फैलाउदा समाजको सोच्ने तरिका फरक देखिएको छ ।

हामी अहिले २१ औ शताब्दी पार गरेका छौं । रोग लाग्छ तर उपचार गरे निको हुन सक्छ भने यसलाई ठुलो मुद्दा बनाउदा रोगीले सेवा पाउनबाट बन्चित हुन्छ । एक जना मान्छेलाई नोबेल कोरोना लाग्दैमा सवै सेवा बन्द गर्दा अन्यलाई समेत सास्ती हुने हुन्छ ।

मैले भन्न खोजेको केहो भने एक जना व्यक्तिलाई रोग लागेमा उपचार गरौं अरुलाई सामाजिक दुरी कायम गराउ भन्ने हो । सिङ्गो बजार बन्द गर्दा यसको असर अन्यलाई पनि हुन सक्छ । उपचार गरेर निको हुन सक्छ भने सामाजिक दुरीको कुनै औचित्य छैन यसले केवल भ्रमको खेती गरेको हुन्छ डिप्रेसन बढाउन थालेको हुन्छ ।

मलाई एउटा घटना याद आयो एकजना महिलालाई ज्वरो आयो ज्वरो आएको भन्ने थाहा पाएपछि सहोदर आफ्नै भाई भतिजाले विरामी उठाउन मानेनन् यस्तो अवस्थामा विरामीको ज्यान समेत जाने खतरा बढेको देखियो ।

हामीले बुझ्नुपर्ने महत्वपूर्ण कुरा के छ भने जुनसुकै रोग लागेतापनि समयमा उपचार हुन नसकेको अवस्थामा उसको ज्यान जान सक्छ । यस्ता विषयमा गहन अध्ययन गरेर उपचारको दायरा बढाएर सामाजिक दुरी हटाएर अघि बढ्न सके चाँडो रोग नियन्त्रणमा आउन सक्ने देखिन्छ ।

जुन हिसाबले रोग बढेको छ यो सवै समयमा रोगको उपचार नगराउने रोग लागेकाहरूले आफ्नो समस्या नबताउने जस्ता कारणले रोग दिन प्रतिदिन बढ्दै गएको छ । अब बजार बन्द होइन उपचार र रोग परीक्षण गर्ने दायरा बढाएर सेवा दिन सके ठूलो उपलब्धि हुन सक्छ ।

एकजना विरामी देखिदा हस्पिटल सिल गर्दा अन्यलाई समेत सास्ती हुनसक्छ । यस विषयमा हामीले रोगको परिक्षण तत्काल गरेर रोगको पहिचान हुनासाथ उपचारमा लाग्न सकेमा मात्र पब्लिकलाई अप्ठयारो नहुन सक्छ । यो रोगको आडमा धेरैले फाइदा उठाउने गरेको देखिएको छ । यसलाई राजनीति मुद्धा नबनाएर सामाजिक सेवामा जुटौं भन्ने हाम्रो अपेक्षा छ ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष, बरिष्ट आयुर्वेद डाक्टर, साइन्स इन्फोटेक र नेपालपत्रका सल्लाहकार तथा नेपालपत्रको स्वास्थ्य स्तम्भकार हुनुहुन्छ ।