यस्ता छन् स्वास्थ्यका लागि बेसार खानुका फाइदाहरु Nepalpatra यस्ता छन् स्वास्थ्यका लागि बेसार खानुका फाइदाहरु
१४ असार २०७९, मंगलबार

यस्ता छन् स्वास्थ्यका लागि बेसार खानुका फाइदाहरु


बेसार

हलेदोलाई सब्जी रंगाउन परम्परादेखि हाम्रो भान्सामा प्रयोग भएको कुरा भनी रहनुपर्ला जस्तो लाग्दैन । यसको बारेमा आज अधिकांशलाई औषधिको रूपमा प्रयोग हुने कुरा कम जानकारी हुनाले यसको प्रयोग सब्जीमा मात्र हुदै आएको छ ।

आजको लेखमा मैले हलेदोको उपयोगिताको बारेमा लेख पस्कन लागेको छु । विविध रोगमा यसको प्रयोग हुदै आएको छ । यसलाई अन्य थुप्रै प्रयोग गरेर लाभ उठाउन सकिन्छ । यो भन्दा पहिले बेसारको इतिहास बुझ्न आवश्यक छ ।

बेसारमा भएको ‘कुरकुमिन’ नामक जैविक रसायनका कारणले नै बेसार पहेँलो देखिएको हो । यस रसायनमा विभिन्न औषधिय तत्त्वहरू पाइन्छ । पौष्टिक तत्वहरूको रूपमा यसमा भिटामिन ‘ए’ १७५ प्रति सय ग्राममा, केही मात्रामा भिटामिन ‘बि’, ‘बि-२’, ‘सि’ र खाद्य ऊर्जा -क्यालोरी) ३९० क्यालोरी प्रति एक सय ग्राम हलेदोमा पाइन्छ ।

खनिजमा क्याल्सियम, फस्फोरस, फलाम आदि प्रचुर मात्रामा हलेदोमा पाइन्छ । मसलाको समूहमध्ये अग्रपङ्क्तिमा आउने बेसार, लसुन र प्याजका अतिरिक्त हाम्रो भान्छामा सधैं भइरहने उपयोगी मसलाहो । बेसारले हाम्रो भोजनलाई आकर्षक त अवश्य बनाउँछ तर यसको अलावा केही विशेष तत्वहरू पनि यस्ले प्रदान गर्छ ।

बेसारमा कीटाणुहरूलाई मार्ने शक्ति हुन्छ भन्ने तथ्य विभिन्न वैज्ञानिक अनुसन्धानहरूले सिद्ध गरिसकेका छन् । सुपरिचित मसला बाली बेसारको बहुउपयोगी गानो जमीनमुनि हुन्छ । नेपालमा यसको खेती प्राचीन कालदेखि नै भएको पाइन्छ । आजकल बेसारलाई चिकित्सा विज्ञानले भिटामिन तथा खनिज लवणहरूको उत्तम स्रोतको रूपमा लिने गरेको पाइन्छ ।

आचार्य चरकले बेसारलाई कुष्ठ र लुतो हटाउने, विष नष्ट गर्ने गुणयुक्त मानेका छन् । यस्तै आचार्य सुश्रुतले श्वास रोग, खोकी, रक्तपित्त, आँखा रोग, कुष्ठ र प्रमेहलगायत निर्मूल गर्न यसलाई प्रभावकारी मानेका छ । चिनियाँ चिकित्सा पद्धतिमा बेसारलाई पर्याप्त मात्रामा प्रयोग गर्ने गरिन्छ ।

क्यानाडाको टोरन्टो जनरल अस्पतालका अनुसन्धानकर्ताहरूले जनरल अफ क्लिनिकल इन्भेस्टिगेसनमा प्रकाशन गरेको प्रतिवेदन अनुसार बेसारले हार्ट फेल हुनबाट बचाउँछ, क्षतिग्रस्त मुटुलाई थप नोक्सान हुनबाट रोक्छ भनेका छन् ।

क्यानाडाको टोरन्टो जनरल अस्पतालका अनुसन्धानकर्ताहरूले जनरल अफ क्लिनिकल इन्भेस्टिगेसनमा प्रकाशन गरेको प्रतिवेदन अनुसार बेसारले हार्ट फेल हुनबाट बचाउँछ, क्षतिग्रस्त मुटुलाई थप नोक्सान हुनबाट रोक्छ भनेका छन् ।

बेसारको औषधीय गुणलाई बुझेर नै सौन्दर्य प्रसोधनमा र औषधिको रूपमा पनि यसको प्रयोग प्रशस्त मात्रामा भएको पाइन्छ । बेसारलाई हलेदो पनि भनिन्छ । बेसार मसलाको रूपमा प्रयोग हुने वस्तु हो ।

यसको जरा खासगरी परिकारको रंग बदल्नको लागि प्रयोग गरिन्छ । हलेदोलाई नेपाली भाषामा बेसार पनि भन्ने चलन छ । आउनुस अब कुन-कुन रोग र समस्यामा हलेदो प्रयोग गर्न सकिन्छ जानौं ।

औषधीको रुपमा हलेदोको प्रयोग गर्नुका फाइदाहरु

१. हलेदोको लेदो बनाएर फेसमा प्रयोग गर्नाले फेसमा भएका डण्डिफोर, कालो पोतो हटाउन राम्रो मद्दत गर्दछ ।

२. हलेदोमा एन्टी-ब्याक्टेरियल गुण भएकाले फंगस रोगमा समेत बेसारले राम्रो फाइदा गर्दछ । दाद खाज खुजली नष्ट गर्दछ ।

३. धेरै पटक पिसाब गरिरहनुपर्ने, पानीको प्यास बढी लाग्ने भएमा वा मधुमेह (डायबिटिज) भएमा पनि बिहान बेलुका १/१ चम्चा शुद्ध राम्रो बेसारको धूलो पानीसँग खान दिनाले फाइदा गर्दछ ।

४. हलेदो विरेनुन या सिधेनुन खरानी मिलाएर सेवन गराउनाले सुल पेट दुख्ने समस्या हल हुन्छ ।

५. अनुहारको चाउरीपना हटाउन हलेदोको पाउडर, काँचो दुध गाईको, टमाटर राम्रोसंग पाकेको सबैलाई मिलाएर लेप तयार गर्ने र फेसमा लगाउने ३० मिनेट पछि धुने यो नियमित लगाउनाले चाउरीपना हटाएर फेस मलायए बनाउदछ ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष, बरिष्ट आयुर्वेद डाक्टर, साइन्स इन्फोटेक र नेपालपत्रका सल्लाहकार तथा नेपालपत्रको स्वास्थ्य स्तम्भकार हुनुहुन्छ ।


यो समाचार पढेर तपाईको प्रतिक्रिया के छ ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस !