, आयुर्वेद

आयुर्वेद

  • असुरो

    रोग लाग्नु भन्दा रोग नै लाग्न नदिनु राम्रो

    रोग लाग्नु भन्दा रोग नै लाग्न नदिनु राम्रो  ! प्रकृतिको अनुपम उपहार नेपाली जडिबुटी असुरो (कोरोनाको औषधि भने प्रमाणित भएको छैन ) तर यो हरेक प्रकारको भाइरल ज्वरो, रूघाखोकी, टाउको दुख्ने, शरीर दुख्ने, मुखबाट रगत आउने जस्ता समस्यामा बहुउपयोगी सावित भएको छ । हाम्रो उद्धेश्य कमाउनु या नाम कमाउनु होइन विश्वव्यापी रूपमा फैलिएको कोरोनाको रोकथाम […]

  • बोटबिरूवाहरु

    रोगबाट बच्न घर-घरमा तुलसी, निम, पिपल, बर, असुरो र स्वामी जस्ता बोटबिरूवाहरु रोपौ

    रोगबाट बच्न घर-घरमा तुलसी, निम, पिपल, बर, असुरो र स्वामी जस्ता बोटबिरूवाहरु रोपौ । आज मेरा परम मित्र शंकर अधिकारीसंग मोर्निङवाक गर्न हामी ३ किलोमिटर जति पर भित्री राजमार्ग हेर्दै गएका थियौ । बाटोमा मानव स्वास्थ्यसंग सरोकार राख्ने तुलसी, निम, पिपल, बर, असुरो जस्ता अक्सिजन फाल्ने बोटबिरूवाहरु कम देख्यौ । आज मानिस जोखिमको सुचीमा भएको […]

  • मानव स्वास्थ्यको लागि ज्वानोको प्रयोगका चमत्कारीक फाइदाहरु

    मानव स्वास्थ्यको लागि ज्वानोको प्रयोगका चमत्कारीक फाइदाहरु ! हाम्रो भान्सामा प्राय ज्वानो भएको हुन्छ । आज मैले ज्वानोका चमत्कारीक फाइदाको बारेमा जानकारी पस्कनेछु । सबैका भान्छाहरूमा बेला मौकामा प्रयोग गरिने ज्वानो, मसला मात्रै नभएर धेरै प्रकारका स्वास्थ्य समस्याहरू पर्दा औषधिको रूपमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ । आयुर्वेद चिकित्सा पद्धतिमा यो ‘यवानी’ को रूपमा प्रसिद्ध छ […]

  • अगरवूड

    संसारको सबैभन्दा महँगो रुख अगरवूड (Agarwood) र यसको उपयोगिता

    अगरवूड (Aquilaria Tree) संसारको सबैभन्दा महँगो रुख हो । अगरवूड विरुवा विविधतापूर्ण भौगोलिक वातावरण भएको ठाउमा पाइन्छ । उत्तर पूर्वी भारतदेखि मलेसिया, म्यानमार, इन्डोनेसीया, कम्बोडिया, थाइल्याण्ड जस्ता विभिन्न देशहरुमा यो विरुवा पाउन सकिन्छ । भारतमा धेरै मात्रामा आसाममा यो विरुवाको खेति भइरहेको छ । यो सामान्यतया समुन्द्री सतहबाट १८०० मिटरको उचाईसम्म हुर्कन्छ । यस बाहेक […]

  • हलेदो

    औषधीको रुपमा हलेदोको प्रयोग गर्नुका फाइदाहरु

    औषधीको रुपमा हलेदोको प्रयोग गर्नुका फाइदाहरु । हलेदोलाई सब्जी रंगाउन परम्परादेखि हाम्रो भान्सामा प्रयोग भएको कुरा भनी रहनुपर्ला जस्तो लाग्दैन । यसको बारेमा आज अधिकांशलाई औषधिको रूपमा प्रयोग हुने कुरा कम जानकारी हुनाले यसको प्रयोग सब्जीमा मात्र हुदै आएको छ । आजको लेखमा मैले हलेदोको उपयोगिताको बारेमा लेख पस्कन लागेको छु । विविध रोगमा यसको […]

  • सर्पगन्धा

    मानव स्वास्थ्यको लागि सर्पगन्धाको प्रयोगका फाइदाहरु

    मानव स्वास्थ्यको लागि सर्पगन्धाको प्रयोगका फाइदाहरु ! सर्पगन्धा एपोसाइनेसी परिवारको महत्वपूर्ण जडिबुटीहो । यो जडिबुटीबारे लियोनार्ड राल्फले सन् १५८२ मा पत्ता लगाएका थिए । यो जडिबुटी छिमेकी राष्ट्र भारत र चिनमा परम्पारिक औषधिको रूपमा ३००० बर्षदेखि चल्दै आएको इतिहास छ । यो नेपालमा प्रशस्त पाइने जडिबुटी अन्तर्गत पर्दछ । यसको प्रयोगले ब्लड प्रेसरको विरामीलाई राम्रो […]

  • यी हुन् किरा, फट्यांग्रा, जीबजन्तु खाने बोटबिरूवाहरु, कस्तो अचम्म !

    यी हुन् किरा, फट्यांग्रा, जीबजन्तु खाने बोटबिरूवाहरु ! यो संसार बुझी साध्य छैन, जाने साध्य छैन । यो धर्तीमा सुन्दा अचम्म खालका अनेकौं प्रकारका जीवजन्तु, जडिबुटी छन् । यस्ता जडिबुटी जसले किरा फट्यांग्रा खाने गर्दछ । नाइट्रोजनको अभाव पुरा गर्न फट्यांग्रा खाने गर्दछ यसलाई ड्रोसेरा (Drosera) भन्दछन् । आउनुस आजको लेखमा यस्ता औषधिबारे जानकारी प्राप्त गरौं […]

  • जडिबुटी

    जान्नेलाई श्रीखण्ड नजान्नेलाई खुर्पाको बिड भनेको यहि हो

    जान्नेलाई श्रीखण्ड नजान्नेलाई खुर्पाको बिड भनेको यहि हो ! नेपाली जडिबुटीमा अनुसन्धान गर्न सकेमा ठूला-ठूला रोग निको बनाउन सक्ने औषधि तयार गर्न सक्ने देखिनुका साथै बेरोजगार समस्या हटाउन समेत यसले ठूलो मद्दत गर्न सक्ने अवसर छ । क्यान्सर जस्ता रोगमा प्रयोग हुन सक्ने निम, आप, सुन्तलाको बोक्रा जस्ता प्रशस्त पाइने औषधि तर जानकारीको अभावमा त्यसै खेर […]

  • असुरो

    औषधिको राजा मानिने असुरोमाथि शुरु गरौ अनुसन्धान

    औषधिको राजा मानिने असुरोमाथि शुरु गरौ अनुसन्धान । अनुमान लगाउनुहोस् यदि असुरो सेवन गर्दा रूघाखोकी, दम जस्ता श्वास-प्रश्वाससंग सम्बन्धित रोग निको हुन सक्छ भने यसबाट कोरोना भाइरसको औषधि किन बन्न नसक्ला ? कोरोना भाइरसमा देखिने लक्षण र औषधिबाट गरिने उपचार उहि भएकाले यसले पनि यो रोग निको हुन सक्ने सम्भावना प्रवल छ । डा. हेनीमनले सिनकोना […]

  • भाङ

    भाङद्वारा हाइड्रोसिलको सफल उपचार (Successful Treatment of Hydroxyl by Cannabis Indica)

    भाङद्वारा हाइड्रोसिलको सफल उपचार (Successful Treatment of Hydroxyl by Cannabis Indica) ! अण्डकोषमा पानी भरिने समस्यालाई मेडिकल भाषामा हाइड्रोसिल भनिन्छ । कसै-कसैलाई यसले लामो समय दु:ख दिने गरेको हुन्छ । लाज, शरमको कारण यस्ता अंगमा लागेको रोग लुकाएर राख्दा वा उपचार पद्धतिबारे थाहा नहुँदा दु:खको सामना गर्नुपर्ने भएको छ । हर्निया नभएको अवस्थामा पनि हाइड्रोसिल […]

  • आयुर्वेदिक उपचार

    आयुर्वेदिक उपचारमा आकर्षण बढ्दै

    भोजपुर, ११ फागुन । पछिल्लो समय यहाँका स्थानीयवासीमा आयुर्वेदिक उपचारमा आकर्षण बढेको छ । स्थानीयस्तरमा पाइने विभिन्न जडीबुटीको साहराले उनीहरु उपचारमा संलग्न हुन थालेका हुन् । भोजपुर नगरपालिका–५ बोखिमका ५६ वर्षीय अर्जुनकुमार राई आयुर्वेद पद्धतिबाट गाउँमै जण्डिस निको भएको अनुभव सुनाउनुहुन्छ । “मलाई स्थानीयस्तरको जडीबुटीले रोग निको गरायो ।”उहाँले भन्नुभयो । जैविक विविधतासँगै हिमाली हावापानीदेखि […]

  • बुटी शिवलिंगी

    बाँझोपन हटाउनको लागि कोसेढुंगा सावित बुटी शिवलिंगी

    बाँझोपन हटाउनको लागि कोसेढुंगा सावित बुटी शिवलिंगी ! शिवलिंगीको बिउ जसको वैज्ञानिक नाम बरायनिया लैसिनीसा (Bryonia Laciniosa) हो। शिवलिंगी बुटीको प्रयोग विशेष गरी बाँझोपन (Sterility) को उपचारमा गरिन्छ । शिवलंगी बुटीमा शुक्रकिट बढ़ाउन महत्वपूर्ण भूमिका छ । यो औषधिको गुण गर्भाशयलाई बलियो बनाउने (Uterine Tonic) को रूपमा राम्रो भुमिका यसले खेलेको छ । शिवलिंगीको बीउ […]

  • gaja

    गाजा र भाङबाट गरिने आयुर्वेदिक उपचार

    गाजा र भाङबाट गरिने आयुर्वेदिक उपचार । गाजा, भांग र चरसको बानीले शरीरलाई नोक्सान गर्न सक्छ । धार्मिक मान्यता अनुसार भगवान शिवलाई यो चढाइन्छ । मानव स्वास्थ्यमा यदि यसको सहि डोजमा खुवाउन सके खतरनाक रोगबाट समेत बचाउन सकिनेछ । भांगलाई अंग्रेजीमा कैनाबीस, मेरिजुआना, वीड आदि नामले चिनिने गर्दछ । यो नेपाल र भारतमा बढी हुने […]

  • जडिबुटी

    परिवर्तन गर्नुपर्ने भएको छ अब नेपालमा जडिबुटी उत्पादन गरेर

    परिवर्तन गर्नुपर्ने भएको छ अब नेपालमा जडिबुटी उत्पादन गरेर । परिवर्तन सम्भव छ तर आफुले नगर्दासम्म केहि सम्भव छैन । म हिजो मध्येविन्दुमा आउदा सवै झुपड पट्टी थिए अहिले गगन चुम्बी भवन बनेका छन् । यो परिवर्तन सरकारले गरेको होइन । यहाँ बाटा-घाटा सवै व्यक्तिगत पैसा उठाएर बनाइएको छ । देशमा जनताले चाहेमा के हुदैन […]

  • असुरो

    खोकीको समस्यामा आयुर्वेदिक औषधि असुरो धेरै नै उपयोगी

    खोकीको समस्यामा आयुर्वेदिक औषधि असुरो धेरै नै उपयोगी ! आजकाल प्राय: जसोलाई खोकी लाग्ने गरेको पाइन्छ। विशेषगरी बच्चाहरुमा यो बढी देखिएको छ। खोकी लाग्नुका प्रमुख कारण धुलोका कण मुख र नाकको माध्यमबाट भित्र पस्नाले प्राय: खोकी लाग्ने गरेको देखिएको छ । खोकीलाई सामान्य रूपमा हेर्दा यसले ठूला रोग ननिम्ताउला भन्न सकिँदैन । ‘लडाइको जड हासी, […]

  • नेपालमा जडिबुटीको वर्तमान अवस्था

    आज मैले नेपालमा जडिबुटीको वर्तमान अवस्था विषयमा नागरिकलाई जानकारी पस्कने काममा जुट्नेछु । नेपालमा थुप्रै प्रजातिका जडीबुटी औषधिका रुपमा प्रयोग हुँदै आएका छन् । वनस्पति विभागले ७००० प्रजातिका वनस्पति जडीबुटी औषधिका रुपमा प्रयोग हुँदै आएको बताएको छ । औषधिका रुपमा प्रयोग हुने जडीबुटीमध्ये सबैभन्दा बढी कर्णाली क्षेत्रमा जडीबुटी उत्पादन हुने गरेको र सबैभन्दा कम पश्चिमाञ्चल […]

  • अदुवा

    जाडोमा अदुवा नै किन खाने ? जानी राखौ

    जाडोमा अदुवा नै किन खाने ? जानी राखौ ! अहिले जाडो मौसम हो । जाडोमा अदुवा नै किन खाने ? भन्ने कुरा जान्न ठूलो उपलब्धि हुने देखिन्छ । परिवारका सदस्यलाई कसरी बचाउने र के खाने भन्ने कुरा सोच्नुपर्ने बेला आएको छ । सामान्यतया मसलाका रूपमा प्रयोग गरिने अदुवा जाडो समयमा शरीरलाई तातो बनाइ राख्न अत्यन्तै […]

  • असुरो

    कोरोना भाइरसको उपचारमा असुरो प्रयोग धेरै उपयोगी हुनसक्ने सम्भावना

    कोरोना भाइरसको वास्तविक कारक कोब्रा सर्प क्रेएइटबाटै हुनसक्ने बताइएको छ । चिनियाँ सर्प क्रेएइटबाटै यो भाइरस फैलिएको अनुसन्धानले देखाएको छ । जुन कोब्रा प्रजातिको मानिन्छ र यस्ता सर्प अति विषालु तथा खतरनाक हुने गरेको मानिन्छ । धेरैजसो मध्य र दक्षिणी चीन तथा दक्षिण-पूर्वी एसियाली क्षेत्रमा यस्ता सर्प पाइन्छ । यस्ता सर्पको डिसबाट बनेका परिकारहरू चाइनामा […]

  • असुरो

    कोरोना भाइरसको उपचारमा समेत उपयोगी हुन सक्ने असुरोको बारेमा रोचक जानकारी

    असुरोको पात फूल जरा सवै औषधिको रूपमा प्रयोग गर्न सकिने देखिन्छ । विशेष गरेर स्वास प्रस्वासमा यसको प्रयोग गर्नाले आश्चर्य रूपमा ठिक हुने भएकाले श्वास-प्रश्वास सम्बन्धी सम्पुर्ण रोगमा यसको प्रयोग गर्न सकेमा राम्रो हुनेछ । प्रकृतिको अनुपम उपहार असुरो प्रयोगबाट सरूवा रोग रूघा एक प्रकारको भाइरस जसको औषधि नै छैन तर यस्ता रोगमा पनि असुरोको […]

  • सैम्युल हेनिमन

    प्रसिद्ध एलोपैथिक डाक्टर यसरी बने होम्योपैथीकका जन्मदाता

    होम्योपैथीकको जन्म एकजना एलोपैथिकका प्रसिद्ध डाक्टरको हातबाट भएको थियो । उहाँको नाम थियो – डा. सैम्युल हेनिमन । हेनिमनको जन्म १० अप्रिल १७५५ मा भएको थियो । उहाँले २४ बर्षको उमेरमा नै एम.डी.को उपाधि हासिल गर्नुभएको थियो । उहाँले १० बर्षसम्म एलोपैथिक प्रेक्टिस गर्नुभयो । यो प्रेक्टिसको क्रममा उहाँलाई एलोपैथिकका थुप्रै त्रुटी रहेको देख्नुभयो । […]