, आयुर्वेद

आयुर्वेद

  • छाला

    गर्मीमा छालाको समस्या र समाधानको उपाय

    चितवन, २४ साउन । चितवनमा केही दिनदेखि तातो हावा चल्न थालेकाले जनजीवन अस्तव्यस्त बनेको छ । बढ्दो गर्मीका कारण छालाजन्य रोगबाट बच्न छालालाई घामबाट जोगाउन चिकित्सकले सुझाव दिएका छन् । गर्मीको मौसम छालाका लागि चुनौतीपूर्ण हुने चिकित्सकको भनाइ छ । टन्टलापुर घाम, अत्यधिक गर्मी, वातावरणीय आद्रताले गर्दा छालाको हेरविचार गर्नुपर्ने हुन्छ । त्यसमाथि वातावरणीय प्रदूषण र […]

  • गाँजा

    गाँजा अव लागूऔषध नभएर देशलाई समृद्ध बनाउने आयस्रोत हो

    गाँजाको विषयमा लामो इतिहास छ । गाँजाको खेती सवैभन्दा बढी मध्ये एसियामा भएको मानिन्छ । सवैभन्दा राम्रो गाँजा नेपाली भएको केहीको मान्यता छ । गाँजाको वैज्ञानिक नाम कयनाविस सटीवा (Cannabis Sativa) हो । गाँजाको प्रयोग ३००० विसिदेखि शुरू भएको केहिको अनुमान छ । गाजाँ संसारमा खेती गरीएका वनस्पतिहरुमध्ये सबैभन्दा पुरानो मानिन्छ । नेपालमा यो बनस्पतिको […]

  • जडिबुटी र आयुर्वेदिक औषधि

    जडिबुटी र आयुर्वेदिक औषधि

    जडिबुटी भन्नाले जंगलमा पाइने एकल बुटी जसको जरादेखि पातसम्म औषधिमा प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ । यस्ता जडिबुटीबाट बनेका एकल औषधिलाई हर्बल नामले पुकारिन्छ भने कुनै ४/५ प्रकारको जडिबुटी मिलाएर बनाएको औषधिलाई आयुर्वेदिक औषधि भन्ने चलन छ । प्रकृतिले हामीलाई धेरै ठूलो उपकार गरेतापनि हामीले यसको प्रयोग गरेर लाभ उठाउन सकिरहेका छैनौं केहि कम्पनीले हर्बल औषधि […]

  • जडिबुटी

    जङ्गलमै कुहिए जडिबुटी

    मनाङ, १३ साउन । कोभिड–१९ को सङ्क्रमणका कारण यस वर्ष जङ्गली जडीबुटी सङ्कलन गर्न सकिएन । मनाङलगायत हिमाली जिल्लामा पाइने अमूल्य जङ्गली जडीबुटी सङ्कलन गर्न नसक्दा जङ्गलमै कुहिएको छ । जडीबुटी सङ्कलन गर्न जङ्गल जाने समयमा कोभिड–१९ को सङ्क्रमण फैलिएकाले जडीबुटी खोज्न रोक लगाइएको थियो । यार्सागुम्बा टिप्ने समयमा कोभिडको त्रासले रोक लगाउँदा करोडौँको जडीबुटी […]

  • अश्वगन्धा

    स्वास्थ्यको लागि अश्वगन्धाको प्रयोग गर्नुका फाइदाहरु

    आयुर्वेदिकमा (Withania Somnifera) लाई प्रमुख औषधिको रूपमा लिइएको छ । यो Solanaceae कुलको बिरूवा हो । यसका ३००० प्रकारका प्रजाति पाइन्छ । यो औषधि नेपालको हिमाली क्षेत्रमा पाइन्छ । आजकाल गोर्खा आयुर्वेद र भाष्कर कम्पनीले क्याप्सुल र पाउडरको रूपमा नेपालमा तयार गरेको छ । अशोगन्धाको स्वाद घोडाको जस्तो भएकाले अश्वगन्धा भएको भन्ने एकथरी छन् भने […]

  • आयुर्वेद

    आयुर्वेदको अर्थ र इतिहास

    आयु र वेद शब्दको योगले आयुर्वेद शब्द बन्छ । शरीर, इन्द्रिय, मन र आत्माको संयोगलाई आयु भनिन्छ । वेद शब्द ‘विद’ धातुबाट प्रत्ययको योगले बन्दछ, जसको अर्थ ‘ज्ञान’ हो । यसप्रकार आयुर्वेद शब्दको अर्थ हुन्छ ‘आयुको ज्ञान’। जुन शास्त्रको अध्ययन गर्नाले आयुको सत्ता, आयु सम्बन्धी ज्ञान र पूर्ण आयुका साथ शारीरिक र मानसिक स्वस्थता प्राप्तिको […]

  • बोजो

    मानव स्वास्थ्यको लागि बोजोको प्रयोग गर्नुका फाइदाहरु

    बोजो मानव स्वास्थ्यमा धेरै पहिलेदेखि चल्दै आएको वनस्पति हो । यसको वैज्ञानिक नाम Acorus Calamus हो । यसलाई ‘स्विट फ्ल्याग’ नामले विदेशीहरूले भनेको सुनिन्छ । आयुर्वेदमा यस्को महत्व ठूलो छ । बोजोलाई धेरै जसोले गाउँघरमा पेट दुख्दा फुल्दा, खोकी लाग्दा चुस्ने खाने गरेको पाइन्छ । बोजोलाई बाथ, दाँतको दुखाइ, कफदोष, स्वरभेद (स्वर बसेको), आउँ, झाडापखाला, […]

  • अस्पताल

    रामपुरमा नयाँ आयुर्वेद तथा प्राकृतिक अस्पताल

    रामपुर, २९ असार । पाल्पाको रामपुर नगरपालिकामा १५ श्ययाको आयुर्वेद तथा प्राकृतिक अस्पताल निर्माण हुने भएको छ । नगरपालिका– ५ मा रहेको सो अस्पतालको स्तरोन्नति गरी सेवा क्षेत्र बढाउन नयाँ भवन निर्माण शुरु गरिएको हो । विसं २०७६ पुस २५ गते सम्झौता गरी शिवशक्ति कन्ट्रक्सन प्रालीमार्फत निर्माण प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ । सङ्घीय सरकारको भवन […]

  • आयुर्वेदिक औषधि पुरानो हुँदा पनि किन मान्छे एलोपैथिक नै प्रयोग गर्न रूचाउछन्

    आयुर्वेदिक औषधि पुरानो हुँदा पनि किन मान्छे एलोपैथिक नै प्रयोग गर्न रूचाउछन्

    आयुर्वेदिक यस्तो चिकित्सा विधि हो जसको सेवन मानीसहरू ५ हजार बर्ष पहिलेदेखि खादै आएका छन् तर यसको कुनै प्रतिक्रिया आजसम्म देखिएको छैन फेरि पनि मान्छे वैज्ञानिक आधार खोज्छन् आखिर किन यस्तो ? हरेक एलोपैथिक औषधि सेवन गराउदा कहि न कहि यसको उल्टो असर देखिन सक्छ तर पनि मानिस वैज्ञानिक आधार विना नै औषधि सेवन गर्ने […]

  • मैले प्रतिरोधी क्षमता बढाउन आग्रह गरेको हुँ : प्रधानमन्त्री ओली

    काठमाडौँ, ७ असार । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शरीरको प्रतिरोधी क्षमता बढाउन आफूले गरेको आग्रहलाई मजाकमा नउडाउन आग्रह गर्नुभएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवस मूल समारोह समितिले आज आयोजना गरेको भर्चुअल कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री ओलीले भान्सामा हामीले प्रयोग गर्दै आएका बेसार, अदुवा, मेथी जस्ता मसला औषधिमय भएको कुरा पूर्वज ऋषिमुनी र आयुर्वेदको खोज तथा प्रयोगबाट प्रमाणित […]

  • प्रधानमन्त्री ओलीद्वारा राष्ट्रिय याेग अभ्यासक्रम विमाेचन

    प्रधानमन्त्री ओलीद्वारा राष्ट्रिय याेग अभ्यासक्रम विमाेचन

    काठमाडौँ, असार ७ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले अन्तर्राष्ट्रिय याेग दिवसका अवसरमा “राष्ट्रिय याेग अभ्यासक्रम (National Yoga Protocol) काे बालुवाटारस्थित एक्सन रूमबाट बिहान विमाेचन गरेका छन् । उनले व्यायाम, प्रणायाम र ध्यानकाे संयाेजन नै पूर्ण याेग रहेकाेमा जाेड दिदै हिमवत् खण्ड आयुर्वेद र याेगकाे उद्गम र विकास स्थल रहेकाे बताएका छन् । राेगकाे उपचारभन्दा पहिले […]

  • योगाभ्यास

    आज छैटौँ अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवस मनाइँदै

    काठमाडौँ, ७ असार । जुन महिनाको २१औँ तारिख अर्थात् असार ७ गते आज देशभर विविध कार्यक्रम गरी छैटौँ अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवस मनाइँदैछ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घले सन् २०१५ देखि जुन २१ लाई अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवसका रूपमा मनाउन शुरु गरेको हो । अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवस मनाउने व्यवस्थाका लागि सन् २०१४ मा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभामा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्रदामोदरदास […]

  • प्राकृतिक चिकित्सा विधि

    प्राकृतिक चिकित्सा विधिबाट कोरोनाको उपचार गरिँदै

    नवलपुर, ५ असार । नवलपरासी (बर्दघाट-सुस्ता पूर्व) को देवचुली नगरपालिकामा रहेको सामुदायिक प्राकृतिक चिकित्सालयले प्राकृतिक चिकित्सा विधिबाट कोरोना सङ्क्रमितको उपचार गर्दै आएको छ । जिल्लाकै पहिलो कोरोना अस्पतालका रुपमा सेवा प्रदान गरेको चिकित्सालयले नेपालमा नै पहिलोपटक प्राकृतिक चिकित्सा विधिबाट कोरोना सङ्क्रमितको उपचार शुरु गरेको हो । हाल अस्पतालमा जिल्लाभरिका ५६ जना कोरोना सङ्क्रमितले उपचार गराइरहेका […]

  • पलास

    ब्रह्मबृक्ष पलास र यसका औषधीय गुणहरु

    आयुर्वेदमा प्राचीन कालदेखि प्रयोग हुदै आएको जडिबुटी अन्तर्गत पर्ने पलासको बारेमा छोटो जानकारी पस्कन गइरहेका छौं । पलासलाई ब्रह्मबृक्ष भन्ने गरेको पाइन्छ । पलास नेपाल, भारत लगायत दक्षिण एशियाली मुलुकहरुमा पर्याप्त मात्रामा पाइने एउटा जडिबुटीमूलक औषधि हो । धार्मिक मान्यता अनुसार यस्को रूखमा ब्रह्मा, विष्णु र महेश्वरको बास हुने कुरा धर्मशास्त्रमा उल्लेख गरेको पाइन्छ । […]

  • कोरोना प्रतिरोधी जडीबुटीहरू

    आयुर्वेदिक औषधि वितरण शुरु

    सुर्खेत, ३२ जेठ । प्रदेश आयुर्वेद औषधालयले कोरोना भाइरस सङ्क्रमणको रोकथाम, उपचार तथा नियन्त्रणलाई सहयोग पु¥याउने उद्देश्यले आयुर्वेदिक औषधि वितरण शुरु गरेको छ । पश्चिम सुर्खेतको चौकुने गाउँपालिका र पञ्चपुरी नगरपालिकामा पुगेर औषधालयले क्वारेन्टिन र आइसोलेसनमा रहेका नागरिकलाई रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढ्ने खालका विभिन्न औषधि वितरण गरेको हो । औषधालयले हालसम्म क्वारेन्टिन र आइसोलेसनमा रहेका […]

  • आयुर्वेद चिकित्सा पद्दति

    कोरोना कहरमा आयुर्वेद चिकित्साको महत्व बढ्दो

    काठमाडौँ, २० जेठ । नेपाल आयुर्वेद औषधि उत्पादक सङ्घले चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीलाई ५०० थान ज्याकेट वितरण गरेको छ । स्वास्थ्य क्षेत्रमा पहिलो पङ्क्तिमा रहेर काम गर्ने आयुर्वेद चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीलाई ज्याकेट वितरण गरिएको हो । सङ्घका अध्यक्ष विनोद पौडेल, उपाध्यक्ष मानबहादुर साउद, महासचिव सुमन पाण्डेसहितको टोलीले सोमबार आयुर्वेद चिकित्सक सङ्घ नेपालका अध्यक्ष डा प्रकाश ज्ञवाली […]

  • कोरोना प्रतिरोधी जडीबुटीहरू

    कोरोना सङ्क्रमितलाई आयुर्वेदिक औषधि प्रयोग कतिको ठिक ?

    स्याङ्जा, १७ जेठ । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को सङ्क्रमण देखिएपछि जिल्ला अस्पतालको आइसोलेशनमा राखेर उपचार गराइएका बिरामीको उपचारमा आयुर्वेदिक औषधिको प्रयोग गरिएको छ । कोरोना सङ्क्रमणले महामारीको रुप लिएको अवस्थामा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउनका लागि आयुर्वेद तथा वैकल्पिक चिकित्सा विभाग काठमाडौँबाट तयार पारिएको प्रोटोकलअनुसार तयार पारिएको औषधि प्रयोगमा ल्याइएको हो । जिल्ला अस्पतालसँग समन्वय गरेर […]

  • गर्भधारण र सन्तानको इच्छा हुनेहरूका गरिने उपचार

    आज अधिकांश परिवारमा यो समस्या देखिएको छ । थुप्रै उपचार गर्दा गर्दा ठिक नभएका धेरै केस छन् । हाम्रो बुबा हजुरले गर्नुहुन्थ्यो जुन आज मैले सबैको लागि यो फार्मुला सेयर गर्दैछु । कुनै पनि चिजलाई हल्का रूपमा लिनु हुदैन । हाम्रो समाजमा यस्ता अनेकौं फार्मुला छन्, जसको प्रयोग अल्छीपनका कारण हामीले त्यसै छोडेका छौं । […]

  • मोतियाविन्दु

    मोतियाविन्दुको होम्योपैथीक औषधिवाट सफल उपचार

    आजको लेखमा होम्योपैथीक औषधिबाट मोतियाविन्दुको उपचार कसरी गर्ने भन्नेबारे प्रकाश पार्ने जमर्को गर्दैछु । मोतीविन्दु पनि अन्धोपनको प्रमुख कारण मध्ये एक हो । आजकल नेपालमा अप्रेसनद्वारा मोतियाविन्दुको उपचार भइरहेको छ । आजको लेखमा अप्रेसन नगर्नेहरूको हकमा मैले होम्योपैथीक औषधि पस्कन गइरहेको छु । मोतियाविन्दु भने हाम्रो आँखामा लेन्स हुन्छ यो युवा अवस्था सफा हुन्छ विस्तारै […]

  • कोरोना प्रतिरोधी जडीबुटीहरू

    कोरोना भाइरस प्रतिरोधी जडीबुटीहरू

    विश्व आज कोरोना महामारीको चंगुलमा फस्दै गईरहेको छ । रोग लागेकामध्ये ३ प्रतिशत विरामीहरूको मृत्युवरण भईसकेको र रोगको खास रोकथाम, नियन्त्रण एवं उपचारका कुनै पनि औषधि एवं भ्याक्सिन बनी नसकेकाले अझै कति मान्छेहरू यो रोगले मर्ने भन्ने टुंगो छैन । यो रोगको संक्रमणको कारणले मर्ने हरूको तथ्यांक हेर्दा अधिकांश ९९% मान्छेहरूको प्रतिरक्षा प्रणाली अत्यन्त कमजोर […]