, आयुर्वेद

आयुर्वेद

  • सैम्युल हेनिमन

    प्रसिद्ध एलोपैथिक डाक्टर यसरी बने होम्योपैथीकका जन्मदाता

    होम्योपैथीकको जन्म एकजना एलोपैथिकका प्रसिद्ध डाक्टरको हातबाट भएको थियो । उहाँको नाम थियो – डा. सैम्युल हेनिमन । हेनिमनको जन्म १० अप्रिल १७५५ मा भएको थियो । उहाँले २४ बर्षको उमेरमा नै एम.डी.को उपाधि हासिल गर्नुभएको थियो । उहाँले १० बर्षसम्म एलोपैथिक प्रेक्टिस गर्नुभयो । यो प्रेक्टिसको क्रममा उहाँलाई एलोपैथिकका थुप्रै त्रुटी रहेको देख्नुभयो । […]

  • बाँकेमा व्यावसायिक जडीबुटी खेती

    नेपालगञ्ज, ८ माघ । जडीबुटी सङ्कलन, प्रशोधन र निकासीको केन्द्र मानिएको बाँके जिल्लामा व्यावसायिकरूपमा यसको खेती हुँदै आएको छ । सरकारले प्राथमिकतामा राखेकामध्ये १२ प्रजातिका जडीबुटीलाई अहिले व्यावसायिक खेतीका लागि सिफारिस गरिएको छ । नेपालको आर्थिक विकासका लागि ३० प्रजातिका जडीबुटीलाई सरकारले प्राथमिकतामा राखेको छ । वनस्पतीय जडीबुटी खेतीका लागि बाँके राम्रो सम्भावना बोकेको जिल्ला […]

  • पलाश

    नेपाली जडिबुटी पलाशका चमत्कारपूर्ण गुणहरु

    नेपाली जडिबुटी पलाशका चमत्कारपूर्ण गुणहरु ! आज मैले यस्तो रहस्य खोल्दैछु जसको प्रयोगले मानिस गायब हुन सक्छन् । यस्ता कुरा सुन्दा अचम्म लाग्न सक्छ । यो कुरामा मलाई पनि विश्वास लाग्दैन थियो । हाम्रो गाउघरमा जादुगर त देख्नु भएको छ । सानो बच्चालाई टोकरीभित्र राखेर गायब गर्दछन् । गायब गराउने मन्त्र नभई यही जडिबुटीको चमत्कार […]

  • पर्ण बीज

    स्वास्थ्यको लागि पर्ण बीजका फाइदाहरु

    संस्कृतिमा पर्ण बीज सामान्य भाषामा यसलाई पत्थर चट्टा अजमरी भन्दछन् यसलाई गमलामा लगाउने चलन पनि छ । यो बहुउपयोगी जडिबुटी अन्तर्गत राखिएको छ । यसको होम्योपैथीक औषधि Berberis Vulgaris होम्योपैथीक फार्मेसीमा बनि बनाएको औषधि खरिद गरेर पनि फाइदा उठाउन सकिन्छ । Berberis Vulgaris को प्रयोगले पित्त पत्थरी Kidney Stone फाल्न महत्वपूर्ण औषधिको रूपमा गनिएको छ […]

  • जडीबुटी भण्डार, प्रशोधन केन्द्र स्थापनाका लागि पहल शुरु

    जाजरकोट, २१ पुस । जडीबुटी भण्डार तथा प्रशोधनका साथै खेतीका लागि डिभिजन वन कार्यालय, जाजरकोटले पहल शुरु गरेको छ । सङ्घीय सरकार तथा कर्णाली प्रदेश सरकारको अनुदानमा जाजरकोटका सातवटै स्थानीय तहमा यस्तो कार्य अगाडि बढाइएको हो । जडीबुटीको भण्डार मानिएको जाजरकोटमा डिभिजन वन कार्यालयले जडीबुटी भण्डार तथा प्रशोधन केन्द्र स्थापनाका साथै उद्यम स्थापना गर्न लागिएको […]

  • जामुन

    मधुमेह रोग ठिक पार्ने अचूक औषधी जामुनको उपयोगिता

    जामुनको स्वाद मिठो हुन्छ । जामुनलाई अंग्रेजीमा ब्ल्याकबेरी (Black Berry) नामले पुकार्ने चलन छ । आजकाल हरेक घरमा सुगर (Blood Sugar) रोग भएकाले सुगरमा जामुनलाई महत्वपूर्ण औषधिको रूपमा मानिएको छ । काचो भएमा हल्का टर्टो र पाके पछि मिठो हुन्छ । अधिकांश वैद्यहरूले यस्को बोक्रा फालेर दानालाई पिसेर पाउडर बनाएर मधुमेहको रोगीलाई दिदा ठिक हुने […]

  • सिमल

    सिमलको जरा सेवन गर्नाले हुने फाइदाहरु

    आजकाल सिमल यदाकदा मात्र देखिन्छ । सिमलको रूख भिमकाय हुने हुनाले पनि शायद यो लोपोन्मुख अवस्थामा पुगेको हुन सक्छ । चाहे जेहोस् औषधिको रूपमा प्रयोग हुने अधिकांश जडिबुटीहरू लोपोन्मुख अवस्थामा पुर्याएको देखिनु पक्कै राम्रो भने होइन । आजको लेखमा मैले सिमलबारे जानकारी पस्कने जमर्को गर्दैछु । सिमलको जरा सेवन गर्नाले मानिसको आयु बढ्न सक्ने भनेको […]

  • हर्रो

    हर्रो र मानव स्वास्थ्यबारे उपयोगी जानकारी

    हर्रोबारे अधिकांशलाई थाहा होला जस्तो लाग्छ । हर्रो त्रिफलामा प्रयोग गरिएको हुन्छ । यसको स्वाद टर्रो खालको हल्का अमिलो मुख बाध्ने खालको हुन्छ । यस्को प्रयोग थुप्रै रोगमा गर्न सकिन्छ । हाम्रै वरीपरी रहेको हर्रोको हामीले उपयोग गर्न सकेका छैनौँ किनभने हामीलाई त्यसको महत्व नै थाहा छैन् । वैज्ञानिक मत अनुसार भने हर्रोको फलमा चेब्यूलिनिक […]

  • lywang

    जाडो मौसममा ल्वाङ खाँदाको फाईदाहरु

    ल्वाङ एक महत्वपूर्ण जडिबुटी हो । यो त सबैलाई थाहै भएको कुरा हो । तर ल्वाङ कसरी प्रयोग गर्ने ? र कती मात्रामा प्रयोग गर्ने भन्ने अन्यौल सबैलाई हुन्छ । कतीपय अवस्थामा ल्वाङ सेवन आवस्यकता भन्दा बढी पनि हुन सक्दछ । त्यसैले यसको सहि मात्रामा सहि तरिकाले प्रयोग गर्नु अत्यावश्यक हुन्छ । ल्वाङमा युजेनल नामक […]

  • masala

    जाडोको मौसममा रुघाखोकीवाट टाढा रहनको लागि खानुस् यी मसला

    मौसममा परिवर्तन आउँदा र शरीर चिसो हुँदा समस्या उत्पन्न हुन्छ । चीसो बेलामा शरीरलाई तातो हुने कुरा खानुपर्छ । शरीरलाई भित्रैबाट तातो राख्नका लागि गरम मसला नै सबभन्दा उपयुक्त हुन्छ । भोजनमा केही मसलाको प्रयोग गर्दा शरीर पनि तातो हुन्छ र रोगबाट पनि बचिन्छ । यी मसलाहरूको बारेमा थप जानौं । यी मसलाहरुको प्रयोगले रुघा […]

  • Nepalpatra

    आयुर्वेदिक औषधालयमा सेवा लिने बिरामी बढे

    बेझाड, १५ असार । रामपुर नगरपालिका–५ मटेरीका हरिकला रेग्मीले मेडिकलका औषधिमा धेरै रकम खर्च गर्नुभयो । उहाँलाई लामो समयदेखि ग्याष्ट्रिक, पेट दुख्ने, खाना खान पटक्कै मन नलाग्ने समस्याले पिरोलेको थियो । यी समस्याका लागि पटक पटक निजी मेडिकल, अस्पतालमा धाउनुभयो, धेरै रकम खर्चिनुभयो, तर बेथा पिडा भने निको होलाभन्दा उस्तै रह्यो । “सन्चो होला भनेर […]

  • Nepalpatra

    प्रादेशिक आयुर्वेदमा ‘फाइमोसिस’ सेवा शुरु

    लमही, १ जेठ । दाङको तुलसीपुर–१९ बिजौरीस्थित प्रादेशिक आयुर्वेद चिकित्सालयमा ‘फाइमोसिस’ रोगको सफल शल्यक्रिया भएको छ । उक्त चिकित्सालयमा पहिलो पटक यो सेवा शुरु भएको हो । बच्चाको लिङ्ग नखुल्ने उक्त रोगलाई आयुर्वेद पद्धति सर्कमसिजनमार्फत उपचार गर्न थालिएको हो । अस्पतालका प्रमुख तथा बालरोग विशेषज्ञ डा रामकामेश्वर ठाकुरसहित पाँच चिकित्सकसहितको टोलीले उक्त रोगको सफल शल्यक्रिया […]

  • Nepalpatra

    दुर्गम गाउँमा आयुर्वेदिक क्लिनिक

    ६ माघ, बलेवा । बागलुङको जैमिनी नगरपालिकाले गाउँघर आयुर्वेदिक क्लिनिक शुरु गरेको छ । आयुर्वेदिक औषधालयको पहुँच नपुगेको जैमिनी–९ पैञ्युथन्थापमा गाउँघर क्लिनिक शुरु गरिएको हो । शनिबार पहिलो पटक सञ्चालन गरिएको क्लिनिकमा एक सय बिरामीले सेवा लिएका छन् । क्लिनिकमा आउने बिरामीलाई निःशुल्क स्वास्थ्य परीक्षण र औषधिको व्यवस्था गरिएको नगरपालिकाको कार्यालयले जनाएको छ । प्रत्येक […]

  • health check

    आयुर्वेद स्वास्थ्य शिविरमा छ सयको निःशुल्क उपचार

    ३० पुस, पर्वत । यहाँको एक गाउँमा पहिलोपटक सञ्चालन गरिएको निःशुल्क आयुर्वेद स्वास्थ्य शिविरमा ६०० भन्दा बढीको स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको छ । पर्वतको मोदी गाउँपालिका–२ देउपुरस्थित पातीचौरमा सञ्चालित एक दिने शिविरमा ६१२ को स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको हो । रि–लाइफ आयुर्वेद हस्पिटल प्रालि पोखराको सहयोग र पार्वती युवा क्लब पातीचौरको आयोजनामा शिविर सञ्चालन गरिएको हो । […]

  • upendra

    आयुर्वेद तथा वैकल्पिक चिकित्सा सम्बन्धी नयाँ नीति बन्छ

    १६ पुस, काठमाडौं । उपप्रधानमन्त्री एवम् स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री उपेन्द्र यावदले आयुर्वेद तथा वैकल्पिक चिकित्सा सेवालाई थप प्रवद्र्धन तथा सेवाको पहुँच विस्तार गर्न नयाँ नीति ल्याइने जानकारी दिनुभएको छ । मन्त्रालयअन्तर्गतका आयुर्वेद तथा वैकल्पिक चिकित्सा सेवालाई सङ्घीय संरचनामा थप प्रवद्र्धन गर्न र ती सेवाका कर्मचारी समायोजन गर्दा तहगत दरबन्दी गर्न तीन सङ्घ/समाजका नेतृत्वले बुझाएको ध्यानाकर्षणपत्र […]

  • Nepalpatra

    सबै स्थानीय तहमा आयुर्वेद चिकित्सा सेवा पु¥याउन माग

    १६ पुस, काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयअन्तर्गतका आयुर्वेद तथा वैकल्पिक चिकित्सा सेवालाई सङ्घीय संरचनामा थप प्रवद्र्धन गर्न र ती सेवाका कर्मचारी समायोजन गर्दा तहगत दरबन्दीमा मिलान गर्न तीन सङ्घ/सङ्गठनले मन्त्रालयको ध्यानाकर्षण गराएका छन् । योग, आयुर्वेद, पञ्चकर्म, स्वस्थवृतसम्बन्धी सेवा प्रदान गर्न तथा जडीबुटीसम्बन्धी नीति निर्माण एवं कार्यान्वयन गर्न गाउँपालिका, नगरपालिका, उपमहानगरपालिका र महानगरपालिका सबै […]

  • Nepalpatra

    आयुर्वेद औषधालयमा चिकित्सक, औषधिको अभाव

    ५ मङ्सिर, काठमाडौँ । वाग्मती अञ्चल आयुर्वेद औषधालय जयवागेश्वरीमा चिकित्सक र औषधिको अभावमा बिरामी उपचार नपाई फर्कने गरेका छन् । छ जना चिकित्सकको दरबन्दी रहेको औषधालयमा उपचार गर्न जाँदा काजमा बसेका कर्मचारी मात्र भेटिने गरेको बिरामीको गुनासोे छ । काजमा बसेका तल्लो तहको कर्मचारी मात्र कार्यालयमा बस्दा गुणस्तरीय चिकित्सकीय सुविधा पाउनबाट बिरामी वञ्चित हुनुपरेको उपचार […]

  • Nepalpatra

    भरोसाको केन्द्र बन्दै आयुर्वेद औषधालय

    १९ कात्तिक, सुरुङ्गा । “देब्रे स्तनदेखि काखीसम्म नै एक पाटो दुख्छ, सुने र जाने जति सबै अस्पताल पुगिसकें, रोग निको भएन” बाह्रदशी गाउँपालिका–५ की ४३ वर्षीया हरिमाया थापाले आफ्नो शरीरको दुखेको अङ्ग देखाउँदै भन्नुभयो – “डाक्टरसाब मलाई जसरी पनि निको पारिदिनुहोस् ।” चिसोमा बिहान बेलुका खप्नै नसक्ने गरी सिङ्गै पातै दुख्ने उहाँको थप समस्या रहेछ […]

  • naradevi

    आयुर्वेद चिकित्सालयलाई केन्द्रीय विशेषज्ञ चिकित्सालय बनाउन माग

    १६ कात्तिक, काठमाडौँ । नरदेवीस्थित नेपालको सबैभन्दा पुरानो आयुर्वेद चिकित्साकलयलाई ‘आयुर्वेदको केन्द्रीय विशेषज्ञ चिकित्सालय’ बनाउन माग गरिएको छ । चिकित्सालय स्थापना भएको १०१ वर्ष पूरा भइसकेको छ । विसं १९७४ वैशाख महीनामा चार शय्याबाट सेवा शुरु भएको सो चिकित्सालयले हाल ११८ शय्या सञ्चालनमा ल्याएको छ । आयुर्वेद चिकित्सा उपचारको महत्वबारे अझै पनि आम जनतामा कम […]

  • mrigola

    मिर्गौला उपचारमा प्रभावकारी बन्दै आयुर्वेद

    १९ असोज, काठमाडौँ । सुविन श्रेष्ठलाई १२ वर्षको उमेरमै मिर्गौलामा समस्या देखियो । मिर्गौला फेर्नुपर्ने सल्लाहपछि निकै आत्तिएका उनी अहिलेसम्म आयुर्वेदिक उपचारबाट स्वस्थ जीवन बिताइरहेका छन् । मानिसको शरीरमा १ दशमलव ४ एमजीलाई सामान्य मानिन्छ तर सुविनको मृर्गौैैलामा क्रिटिनाइन (शरीरको फोहर) ३ एमजी देखियो । उनका बाबु फणीन्द्रले धेरै चिकित्सकको परामर्श लिनुभयो । मिर्गौला फेर्नुपर्ने […]