यस्तो थियो पृथ्वीनारायण शाहको नेपाल एकिकरणको योगदान Nepalpatra यस्तो थियो पृथ्वीनारायण शाहको नेपाल एकिकरणको योगदान
१२ माघ २०७७, सोमबार

यस्तो थियो पृथ्वीनारायण शाहको नेपाल एकिकरणको योगदान

आज पृथ्वी जयन्ती तथा राष्ट्रिय एकता दिवस


पृथ्वीनारायण शाह

काठमाडौँ । हरेक बर्ष पौष २७ गते पृथ्वीनारायण शाहको जन्म जयन्ती हर्षोल्लासपूर्वक मनाइन्छ । यस दिन केवल एउटा राजाको जन्मदिन मात्र नभई सिंगो नेपालको पहिचान अनि नेपालीपनाको बिगुल फुकिएको र झक्झक्याउने दिनका रुपमा पनि लिँदै राष्ट्रिय एकता दिवस मनाईन्छ । आज पनि पुस २७ गते देशभर विभिन्न खालका कार्यक्रमहरु गरेर मनाउँदैछन् ।

पुर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईहरूले गोर्खामा जन्मिएका पृथ्वीनारायण शाहको सालिक भत्काउने, राष्ट्रिय एकता दिवस तथा पृथ्वीजयन्ती नमान्ने र हटाउन दबाब दिएका थिए । बाबुराम भट्टराईको निर्देशनमा पोखरा, गोर्खा, सिंहदरबार अगाडि र नुवाकोटमा रहेका पृथ्वीनारायणका सालिक फोरियो । ०६३ को आन्दोलन बिसर्जन पछि पुस २७ गते मनाइँदै आएको राष्ट्रिय एकता दिवस बाबुरामकै दबाब र कांग्रेसका गिरिजाको निर्देशनमा तत्कालीन गृहमन्त्री कृष्ण सिटौलाबाट खारेज गरियो ।

पृथ्वीनारायण शाहबाट वि.सं. १८२५ मा काठमाडौं उपत्यका विजय गरेर विशाल नेपालको सिर्जना गरिएको समयभन्दा सय वर्षपछि सन् १८६८ मा टुक्रा-टुक्रामा विभाजित जर्मन, इटाली एकीकरणमा जुटेका थिए । सन् १८६८ अगाडि जापान सोगुनहरूको जहानियाँ शासनबाट ग्रसित थियो ।

सन् १८६८ मा मेजी रेस्टुरेसनको नाममा राजा र जनताको प्रयासमा जापानले आधुनिक निर्माणको बाटो लियो । नेपालको एकीकरण भइसकेपछि फ्रान्समा राज्यक्रान्ति भएको र त्यसबेला अमेरिका बेलायती उपनिवेशमा जकडिएको थियो । विश्वका कैयौँ देशहरू अन्धकारमा रहेका बेला पृथ्वीनारायण शाहले नेपालको एकीकरण गरेर नेपालको अस्मिता बचाउने काम गरेका हुन् ।

अंग्रेजी साम्राज्यले यस क्षेत्रलाई आफ्नो कब्जामा लिन खोजेको अवस्थामा उनले सूर्यचन्द्र झन्डा फहराएर हिमवत्खण्ड–नेपालको मौलिकतालाई जोगाउन सकेका थिए । पृथ्वीनारायणले वि.सं. १८०० मा बनारस भ्रमण गरेका बेला अंग्रेजले भारतीय परम्परा र संस्कृति ध्वस्त पारेको आफ्नै आँखाले देखे ।

अंग्रेजले भारतीय जनतालाई दु:ख दिएको देखेपछि यस क्षेत्रका स–साना राज्यहरू एकीकरण गरेर यहाँको अस्मिता जोगाउन लागे । हिमवत्खण्डमा रहेका साना राज्यहरूमा सुशासन नहुँदा जनताले दु:ख पाएका थिए । यसले पृथ्वीनारायणलाई राष्ट्रिय एकीकरणमा धेरै सजिलो भएको थियो ।

एकीकरणको दौरानमा कीर्तिपुरको विजयपछि पृथ्वीनारायणबाट अत्यन्त सशंकित भएर कान्तिपुरका जयप्रकाश मल्लले अंग्रेजी फौजको सहायता मागे । कप्तान किनलकको नेतृत्वमा २४ सय अंग्रेज सेना जयप्रकाशको सहायतार्थ काठमाडौंमा पठाइयो । त्यहि पृथ्वीनारायण शाहको योगदानले गर्दा अहिले नेपालहरुले नेपाली भएर जिउन पाएका छन् ।

नेपालको अस्तित्व जोगाएका पृथ्वीनारायण शाहपछि नेपालमा त्यस्ता योगदान पुर्याउने खालका कुनै राजनेता जन्मिएका छैनन् । गर्न खोज्नेहरु धेरै जन्मिए । तर खुट्टा तान्नेहरु धेरै भएपछि खासै काम गर्न सकेनन् । नेपाली जनताले धेरै नेताहरु पाए । तर पृथ्वीनारायण शाह जस्तो कहिले पाएनन् ।

पछिल्लो समय यता हेर्ने हो भने झन नेपाली राजनीतिमा धेरै प्रश्न उठ्ने गरेको छ । त्यतिमात्र होइन त्यतीकै भ्रष्टाचार मौलाएको छ भ्रष्ट नेताहरु नै राष्ट्र चलाउने पदमा रहेका छन् । त्यहि कारणले पनि नेपाल यो हालतमा भएको हो ।


यो समाचार पढेर तपाईको प्रतिक्रिया के छ ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस !