आयुर्वेदको इतिहास यस्तो रहेछ, जान्ने प्रयत्न धेरैले गरेनन् Nepalpatra आयुर्वेदको इतिहास यस्तो रहेछ, जान्ने प्रयत्न धेरैले गरेनन्
१४ मंसिर २०७८, मंगलबार

आयुर्वेदको इतिहास यस्तो रहेछ, जान्ने प्रयत्न धेरैले गरेनन्


धन्वन्तरी

आयुर्वेद चिकित्सा प्रणालीको उत्पत्ति र विकास ५ हजार बर्ष पहिलेदेखि भएको हो । वैदिककालभन्दा पहिले शुरू भएको आयुर्वेद विश्वकै सबैभन्दा पुरानो चिकित्सा प्रणाली हो ।

आयुर्वेद नेपालको मौलिक एवं प्राचीन चिकित्सा पद्धति हो । जसरी मानव शरिर पन्च तत्वबाट बनेको छ त्यसरि नै पाँच वटा आधारभूत तत्वहरू पृथ्वी, जल, अग्नि (तेज), वायु र आकाशले यो ब्रह्माण्ड बनेको छ ।

आयुर्वेद अनुसार हाम्रा शरीर तीन दोष (वात ,पित् र कफ), सात धातु (रस, रक्त, मांस, मेद, अस्थि, मज्जा र शुक्र) र तीन मल( मूत्र, पुरीष र स्वेद) ले बनेको हुन्छ।

सहि तरिकाले आयुर्वेदलाई प्रयोग गर्न सकिन्छ भने रोगलाई जडै देखि फाल्न सक्ने शक्ति आयुर्वेद जडिबुटीमा छ । आज आयुर्वेदलाई मोर्डन युगमा प्रवेश गराउन लागेको देख्दा यसको भविष्य अन्धकारतर्फ धकेलदै गएको अनुमान गर्न सकिन्छ ।

प्राचीन चिकित्सा प्रणालीलाई समाप्त पार्दै आधुनिक चिकित्सा प्रणालीलाई अघि सारेको देख्दा आयुर्वेद पछि पर्दै जाने संकेत बुझ्न सकिन्छ । यदि आयुर्वेद माथि अनुसन्धान गर्न सकिन्छ भने यो धर्तीमा देखिएका जतिसुकै नयाँ पुराना रोग समुल नष्ट गर्ने खुबी आयुर्वेदमा छ ।

यो कुरा पश्चिमाहरू बुझ्दछन् त्यही कारण नेपालमा आयुर्वेदको विकास होस् भन्न चाहँदैनन् । आयुर्वेदमा पनि एलोपेथिक घुसाउन प्रयत्नशील देखिन्छन् । आयुर्वेदका डाक्टरहरु बनि बनाएका औषधि र छिटो छरितो रोग निको होस् भन्नेतर्फ लागेको देखिन्छ ।

हामीले आयुर्वेद र नागरिकको माग हेर्दा आयुर्वेद औषधालय न्युन देखिएको र आयुर्वेद औषधिको खपत कम भएको जनगुनासो बढि र आयुर्वेद डाक्टरको कलम एलोपेथिक तर्फ र एलोपेथिक डाक्टरको कलम आयुर्वेदतर्फ मोडिन थालेको पाएका छौं ।

नोबेल कोरोनाकै सन्धर्बमा बोल्नु पर्दा आजसम्म पनि नोबेल कोरोनाको औषधि बन्न नसकेको अवस्थामा धमाधम आयुर्वेदबाट उपचार भइरहेको र निको हुनेको संख्या पनि बढ्दै गएको देखिदा सरकारको ध्यान यता जान नसक्नु दुर्भाग्य देखिएको छ ।

नेपालमा आयुर्वेदमा राम्रो अनुसन्धान गर्न सकिन्छ भने एलोपेथिक औषधि उत्पादन मा समेत आवश्यक मेटिरिएल उत्पादन गर्न सक्ने सम्भावना देखिन्छ । एलोपेथिक औषधि निर्माणमा पनि जडिबुटी नै प्रयोग भएको भएको छ ।

नोबेल कोरोनाको उपचारमा महत्वपूर्ण भुमिका आयुर्वेदले खेल्ने देखिन्छ । आयुर्वेदको विकास यदि अघि बढ्छ भने एलोपेथिक त्यसै सेलाएर जान सक्ने देखिन्छ । जय आयुर्वेद !

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष, बरिष्ट आयुर्वेद डाक्टर, साइन्स इन्फोटेक र नेपालपत्रका सल्लाहकार तथा नेपालपत्रको स्वास्थ्य स्तम्भकार हुनुहुन्छ ।


यो समाचार पढेर तपाईको प्रतिक्रिया के छ ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस !